جهاد و دفاع در اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٦
داراى اهل و اولاد باشد امكاناتى را نيازمند است. وجوب جهاد در صورتى است كه هر دو جهت را دارا باشد. يعنى هم بتواند هزينه زندگى خانواده خود را تأمين كند و در حدّ مناسبِ خودش امكان گذران زندگى را براى آنها فراهم نمايد. و هم بتواند وسائل مورد نياز جبهه اعم از وسايل شخصى، سلاح و حتى مركوب را فراهم كند.- البته در زمان سابق خرج راه و تهيّه سلاح و مركوب به عهده خود رزمنده بوده امّا اكنون اين امكانات از طرف حكومت تأمين مىشود و ديگر داشتن اينها براى افراد شرط نيست.
اجازه قرض دهنده: مناسب است اشاره كنيم كه در برخى فتاوى، اجازه قرض دهندهاى را كه وقت اداى قرضش رسيده و مديون توان پرداخت را ندارد، شرط كردهاند؛ ولى صحّت اين شرط جاى ترديد است چنان كه برخى از بزرگان مثل محقق حلّى و صاحب جواهر اين شرط را بعيد دانستهاند. «١» در روايت هم آمده است كه عبدالله پدر جابر انصارى در حالى كه قرض زيادى داشت در احد شركت كرد و به شهادت رسيد. سپس فرزندش جابر قرضهاى او را ادا كرد. «٢» بنابر اين مىشود گفت داشتن قرض مانع از حضور در جبهه نيست بلى اگر شخصى توان اداى قرضى- كه وقت اداى آن رسيده است- را دارا باشد، بايد بدون تأخير آن را پرداخت كند.
٨- اجازه پدر و مادر تا هنگامى كه جهاد براى شخصى واجب عينى نشده است پدر و مادر- اگر مسلمان باشند- مىتوانند او را از جهاد باز دارند. از امام صادق عليه السلام روايت شده است كه مردى به محضر رسول خدا (ص) آمد و عرضه داشت: من شوق و نشاط فراوانى براى شركت در جهاد دارم. حضرت فرمود: پس در راه خدا جهاد كن ... تا اينكه عرض كرد: من