جهاد و دفاع در اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٥
٤- عاقل بودن جهاد هم مثل تكاليف ديگر بر شخصى كه از سلامت روان و كمال عقل برخوردار نيست واجب نمىباشد.
٥- آزاد بودن يكى از شرائطى كه براى وجوب جهاد در كلام فقها بيان شده آزاد بودن است كه بنابر آن بر بردگان، حضور در جبهه جهاد واجب نمىباشد. و چون در حال حاضر بردگى موضوعيت ندارد از تفصيل اين بحث صرف نظر مىكنيم.
٦- سلامت جسم اين شرط به سه قسمت قابل تفكيك است:
الف جهاد و دفاع در اسلام ٧٨ انگيزههاى فرار ص : ٧٦ : سلامت جسم از نقص عضو مهم: اگر شخصى داراى نقص عضوى باشد كه مانع حضور او در جبهه مىشود از شركت در جهاد معذور است. بنابر اين بر اشخاص نابينا، لنگ، زمينگير و امثال اينها جهاد واجب نيست.
ب: سلامت از مرض: شخصى كه دچار مريضى سختى است كه توان شركت در جبهه را از او سلب كرده، از جهاد معاف مىباشد. اما امراض جزئى مثل سردردهاى معمولى و تب اندك، مانع از حضور در جبهه نمىشود.
ج: سلامت از ناتوانى: مثل پير فرتوت كه داراى مرض و نقص عضو نيست امّا به جهت پيرى، توان حركت لازم و فعاليّت مناسب جبهه را ندارد. اين گونه افراد نيز از حكم وجوب جهاد مستثنا هستند.
٧- توانايى مالى جهادگر براى حضور در جبهه وسائل و امكاناتى لازم دارد، چنان كه در محل خود اگر