وصول خراج به راحتى ميسر گردد:
وَلْيَكُنْ نَظَرُكَ فى‌ عِمارَةِ الْأَرْضِ أَبْلَغَ مِنْ نَظَرِكَ فِى اسْتِجْلابِ الْخَراجِ لِأَنَّ ذلِكَ لا يُدْرَكُ إِلَّا بِالْعِمارَةِ وَمَنْ طَلَبَ الْخَراجَ بِغَيْرِ عِمارَةٍ أَخْرَبَ الْبِلادَ وَأَهْلَكَ الْعِبادَ.
وَلَمْ يَسْتَقِمْ أَمْرُهُ الَّا قَليلًا «١» و سزاوار است كه بيش از گردآورى خراج به عمران زمين بينديشى؛ زيرا خراج جز از راه عمران به دست نمى‌آيد و هر كه بدون عمران خراج بگيرد كشور را ويران و ملت را نابود مى‌كند و فرمانروايى‌اش مدّت چندانى نمى‌پايد.
٣- ماليات‌هاى موردى: هرگاه شرايط به گونه‌اى بود كه منابع بيت المال براى رفع نياز جهاد كافى نبود، ولىّ امر طبق اختيارى كه از طرف مالك اصلى (خدا) دارد مى‌تواند ماليات‌هاى جديدى فراخور امكانات افراد و شرائط زمان براى عدّه‌اى قرار دهد و بايد مراعات عدالت را در اين كار بنمايد، «٢» چنان كه در حديث صحيح آمده است: «وَضَعَ اميرُ الْمُؤْمِنينَ عليه السلام عَلَى الْخَيْلِ العِتاقِ الرَّاعِيَةِ فى‌ كُلِّ فَرَسٍ فى‌ كُلِّ عامٍ دينارَيْنِ وَجَعَلَ عَلَى الْبَراذينِ دِيْناراً.» «٣» ؛ اميرالمؤمنين عليه السلام براى اسب‌هاى اصيل كه در طول سال در مراتع و چراگاه‌ها پرورش پيدا مى‌كنند براى هر اسب اصيلى دو دينار و براى هر برذون «٤» (يابو) يك دينار قرار داد در حالى كه پيش‌تر، زكات بر حيوانات، فقط بر شتر، گاو و گوسفند واجب بود.
٤- استقراض: يكى از راه‌هاى تأمين هزينه جنگ، استقراض ملّى و يا خارجى است كه در گذشته هم كم و بيش وجود داشته است. كتاب‌هاى فقهى به اين مسأله به صراحت اشاره نكرده‌اند امّا از مواردى كه در سيره رسول الله (ص) نقل شده مثل عاريه گرفتن‌