صورت اوّل اشكالى ندارد و مى‌توان افرادى را در مقابل مزد و حقوق در اين زمينه به كار گرفت. علّامه حلى مى‌فرمايد: جايز است اجير كردن مسلمان براى جهاد از سوى امام و غير او و اينكه امام نيازمندى رزمنده را از بيت المال پرداخت كند. «١» امّا صورت دوّم يعنى الزام به خدمت سربازى به صورت رايگان يا با مزد اندك و غير اندك آيا جايز است؟
جواب اين است كه اين امر تابع موقعيّت‌ها است. اگر وظيفه جهاد و دفاع به صورت وجوب عينى براى افراد باشد الزام و اجبار در امر سربازگيرى هيچ مشكلى ندارد و پيش‌تر در درس (٩) اين موضوع بيان شد. امّا هنگامى كه به صورت واجب كفايى باشد و نيروى حرفه‌اى يا داوطلب به اندازه كافى موجود باشد در اينجا مسأله اجبار منتفى است مگر اين كه بدانيم براى مهيّا شدن در مقابله با دشمن هم آموزش نظامى، تمرين آمادگى و مهارت فنى، و هم حضور مداوم و متناوب جوانان در صف نيروهاى مسلح ضرورى است تا دشمن در اثر اين آمادگى مرعوب شده و جرأت حمله را از دست بدهد. در اين صورت الزام در خدمت سربازى و حضور جوانان در پيكره قواى مسلح مشروع و ضرورى مى‌شود.
كاشف الغطا مى‌فرمايد: بر فرمانده بزرگ و يا نماينده او است كه جدّيّت كند در سربازگيرى و جمع و بسيج كند سربازان را از عجم و عرب و آنها را ملزم و اجبار كند بر قتال و مبارزه با دشمن و جنگيدن و بر رزمندگان است كه از او قبول كنند و از يكديگر سبقت بگيرند براى جنگ و با صداى بلند خطاب به فرمانده فرياد كنند: جان‌هاى ما فداى تو باد. «٢» در پايان اين درس به دو فتوا از امام رضوان الله تعالى عليه توجه كنيم: