جهاد و دفاع در اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٦٠
بندهاى آن عبارت بود از اين كه «وَأَنَّهُ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَدْخُلَ فى عَقْدِ رَسُولِ اللَّهِ وَعَهْدِهِ دَخَلَ فيهِ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَدْخُلَ فى عَقْدِ قُرَيْشٍ وَعَهْدِهِمْ دَخَلَ فيهِ.» «١» ؛ هر كس مىخواهد در پيمان رسول خدا باشد و با او هم پيمان شود آزاد است و هر كسى دوست دارد در جانب قريش قرار گيرد و با آنان هم پيمان شود آزاد است. قبيله خزاعه برخاستند و گفتند ما در پيمان و عهد رسول خدا (ص) هستيم. بنو بكر هم گفتند ما با قريش هستيم.
اين پيمان يك پيمان نظامى بود كه مسلمانان و خزاعه را شامل شد در حالى كه همه قبيله خزاعه مسلمان نبودند- تنها برخى افراد ايشان اسلام پذيرفته بودند- امّا همهشان خيرخواه رسول خدا بودند.
هنگامى كه ١٧ يا ١٨ ماه از صلح حديبيّه گذشت گروهى از قبيله بنو بكر بر خزاعه هجوم برده و در حدود بيست تن از آنها را كشتند؛ تعدادى از قريشيان نيز با عِدّه و عُدّه بنو بكر را يارى كردند. با اين رفتار كه بر خلاف پيمان صلح حديبيّه بود. پيمان مذكور از طرف قريش نقض شد و چون خزاعه از رفتار قريش شكايت كردند و از رسول خدا يارى خواستند، حضرت به نماينده ايشان «عمرو بن سالم فرمود: يارى شدى. «٢» پيمان با يهود مدينه در نخستين عهدنامهاى كه پس از هجرت به دستور رسول الله صلى الله عليه وآله در مدينه نوشتند، موادى هم مربوط به يهود ساكن مدينه مىشد برخى از بندهاى آن با هم پيمانى نظامى سازگار است:
* «تا هنگامى كه مؤمنان در حال جنگ باشند. يهوديان هم بايد همراه ايشان هزينه بپردازند ... يهوديان به آيين خود و مسلمانان به آيين خود خواهند بود، يهوديان خودشان و وابستگانشان محفوظ هستند مگر كسى كه مرتكب ستم و گناه