«اغْزُوا بِاسْمِ اللَّهِ فى‌ سبيلِ اللَّه، قاتِلُوا مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ، اغْزُوا وَلا تَغُلُّوا، ولا تَغْدِرُوا، وَلا تُمَثِّلُوا، وَلا تَقْتُلُوا وَليداً ...» «١» «به نام آفريدگار، در راه اعتلاى كلمة اللَّه به جنگ دشمن دين برويد، با آنان كه به پروردگار كفر مى‌ورزند، بجنگيد ولى در اموال غنيمت خيانت نكنيد، از عهد شكنى دورى كنيد، اندام كشتگان را پاره پاره نكنيد و (كودكان‌و) نوزادان را نكشيد ...» از اين رو آن مقدار كه در جنگ‌هاى اسلام حق بشر مراعات مى‌شد در زندگى به اصطلاح صلح‌آميز دنياى كنونى به هيچ شكل يافت نمى‌شود و صفحات تاريخ جنگ‌هاى صدر اسلام گواه روشنى است بر اين مدّعا. علاوه بر اين، حكمت انگيزه جهاد اسلامى بيانگر آن است كه جهاد، خود خيزشى عليه تعدّى و تجاوز و حركتى براى گسترش عدالت اجتماعى و احياء ارزش‌هاى انسانى است؛ شمشير در دست مسلمانان يك وسيله دفاعى و ابزار اصلاح جامعه بوده در مقابل ستم و فسادبه كار گرفته مى‌شود نه براى تجاوز و فساد و اين معنى در نخستين آياتى كه درباره جهاد مسلحانه نازل شده مورد تأكيد قرار گرفته است:
«وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُم ... فَإِنِ انتَهَوْا فَإِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى‌ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ ... فَإِنِ انتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ ... فَمَنِ اعْتَدَى‌ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى‌ عَلَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ» «٢» در راه خدا (و پيشرفت دين) با آن كسانى كه به جنگ با شما برخاسته‌اند بجنگيد و (از حد شرعى آن) در نگذريد كه خدا تجاوزكاران را دوست ندارد، و هر كجا آنان را بيابيد بكشيد ... و اگر از (كفر و جنگيدن) خوددارى كردند (از ايشان درگذريد) البته خدا