درس سيزدهم: مراعات اصول اخلاقى و انسانى در جنگ‌ بدون ترديد تمام مراحل جنگ پر اضطراب و خطرناك است و لحظه به لحظه آن توأم با مشكلات توان فرسايى است كه هر يك به تنهايى مى‌تواند چهره شخصيت فرد جنگاور را دگرگون ساخته اعتدال او را از بين ببرد. فشارهاى فزاينده نيز بر اساس معيارهاى معمول نظامى، گاه موجب انحراف رزمنده از راه حق و عدالت مى‌گردد. به طوريكه حدود هيچ قانونى را محترم نمى‌شمارد و با اعمال خشونت، و با استفاده از سلاح‌هاى مخرب به كشتن زنان و كودكان و مردم بى دفاع و تخريب شهرها مى‌پردازد و فجايع ناگوارى به بار مى‌آورد، سپس با مخفى كارى، اين تهاجمات ددمنشانه را در پوششى از توجيهات حقوقى قرار مى‌دهد و اقدامى عادلانه قلمداد مى‌كند.
اما از نظر مكتب اسلام، براى يك مجاهد و رزمنده لازم است پيش از آنكه قدم به ميدان نبرد گذارد، خويشتن را از رزائل و آلودگى‌هاى شرك و ديگر پستى‌هاى نامتناسب با كرامت انسان پاك نمايد، تا بتواند در همه مراحل همراه حق بوده در مسير عدالت حركت و بر طبق ميزان حكمت و مصلحت دين عمل كند، نه بر وفق اميال نفسانى و غرايز حيوانى. فردى كه به ميدان نبرد قدم مى‌گذارد، بايد در پرتو تعليم و تربيت صحيح دينى قلبى رئوف و روحى سرشار از گذشت و انسان دوستى، پيدا كرده باشد.
بُريده گويد: هنگامى كه پيامبر (ص) شخصى را به سمت فرماندهى لشكر يا سريه‌اى منصوب مى‌نمود، به او سفارش مى‌كرد: از خدا بترسد و خيرخواه همراهان رزمنده‌اش باشد و آنگاه خطاب به همگان فرمود: