فرحة الغری ت علامه مجلسی - سید بن طاووس - الصفحة ١٧٨ - تعليقات

٥٩٧ ه. ق.)، مورّخ و واعظ و مفسّر و فقيه حنبلى، است (نگر: دائرة المعارف بزرگ اسلامى، ج-، ص ٢٦٢- ٢٧٧).

تمامى اين اثر در بيروت به چاپ رسيده (نگر: منابع تاريخ اسلام، ص ١٩٩).

براى آگاهى تفصيلى در باره المنتظم توضيحات فاضلانه استاد جعفريان را، نگر در:

منابع تاريخ اسلام، صص ١٩٩- ٢٠١.

١٣٠/ ١٦ به حسب حس/ مرعشى: «به حسب حس كه»؛ متن، موافق اعظم است.

١٣١/ ٤ در در روضه/ متن، مطابق مرعشى است. اعظم: «بر هر در روضه»، البتّه يك «در» هم با رمز «ص» بر سر آن نوشته شده است.

١٣١/ ١١ محمّد بن على شلمغانى/ چنين است در مرعشى. اعظم: «محمّد بن على شلمقانى».

شيخ طوسى- قدّس اللَّه روحه- در باره او مى‌نويسند:

«محمّد بن على الشلمغانى، يكنّى أبا جعفر، و يعرف بابن أبى العزاقر. له كتب و روايات، و كان مستقيم الطريقة، ثمّ تغير و ظهرت منه مقالات منكرة، إلى أن أخذه السلطان فقتله و صلبه ببغداد.

و له من الكتب التى علمها حال الاستقامة، كتاب التكليف».

(فهرست كتب الشّيعة و أصولهم، تحقيق المحقّق الطّباطبائى، ص ٤١٣ و ٤١٤) موضوع «استقامت» قبل از انحراف شلمغانى، و شيوه درآئى خاصّ محدّثان امامى در اين باب، در خور توجّه است، و نبايد پندار مردود بودن مطلق روايات وى را پديد آورد.

نگارنده يك بار ديگر نيز در بخش نخست مقاله «پيشينه و بنيادهاى تشيّع در معرض قضاوت‌هاى جديد» (كتاب ماه دين، ش ٢٧، صص ١٢- ١٨) در اين باره سخن گفته است.

١٣١/ ١٦ حضرت امير المؤمنين (ع)/ «ع» در مرعشى نبود؛ از اعظم افزوده شد.

١٣٢/ ٧ جمادى الاولى/ مرعشى: «جمادى الاوّل»؛ متن، سازگارست با اعظم.