فرحة الغری ت علامه مجلسی - سید بن طاووس - الصفحة ١٦٥ - تعليقات

١٠٢/ ٢٤ سقيفه بنى ساعده/ مرعشى: «سقيفه بنى ساعده»؛ متن از اعظم است.

١٠٣/ ٢ با باطلى چند/ مرعشى: «يا باطلى چند»؛ متن از اعظم است.

١٠٣/ ٢٠ مثلى/ علّامه مجلسى (ره)، «مثل» را در ترجمه «ندّ» آورده است.

شيخ ابو الفتوح رازى- رضى اللَّه عنه- ذيل «فَلا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً» (س ٢، ى ٢٢)، مى‌فرمايد:

«انداد جمع ندّ باشد؛ هم مثل باشد و هم ضدّ باشد؛ و كلمه از اضداد است.

امّا به معنى چنان بود كه حسّان گويد:

[آيا تو او را هجو و بدگويى مى‌كنى، در صورتى كه تو همانند او نيستى. پس بدى و شرّ شما هر دو، فداى خير و نيكى‌تان باد!] و قال جرير:

[آيا تيم را نظير و مثل من قرار مى‌دهيد، در صورتى كه تيم همانند و نظير شخص صاحب حسب نيست.] اى نظير.

و مفضّل بن سلمه گفت: «ندّ»، «ضدّ» باشد، من قولهم: ندّ البعير اذا نفر، و بعير ندود، اى نفور، براى آن كه اضداد متنافر باشند و معنى متقارب است.

با خداى تعالى مثل فرو مياريد، يا ضدّ فرو مداريد، مراد به هر دو انبازى در عبارت؛ يعنى با خداى تعالى شريك مگوييد؛ چه اگر خداى را- تعالى عن ذلك علوّا كبيرا- مثلى بودى، چون ضدّى بودى با او در منازعت و ممانعت. پس معنى يكى است با تضادّ لفظين- چنان كه بينى» (روض الجنان، ج ١، ص ١٥٩ و ١٦٠؛ ترجمه ابيات از آخر كتاب نقل شد؛ با اندكى تصرّف).

١٠٧/ ٣ حضرت امام حسن است/ مرعشى: «حضرت امام حسن و امام حسين است»؛ متن مطابق اعظم است.