منافقين آگاه ساخته و به طورى كه مى‌دانى آنان را توصيف كرده و فرموده است: «چون آنان را ديدار كنى تو را به شگفت آورند و اگر سخن گويند به گفتارشان گوش فرادارى»[١] سپس اينان بعد از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و اله ماندند و به وسيله زور و دروغ و بهتان به پيشوايان گمراه و خوانندگان به آتش تقرّب جستند و نزديك شدند تا اينكه آنها را در كارها ولايت دادند و برگردن مردم سوارشان كردند، و به وسيله آنان از دنيا بهره‌مند شدند، و جز اين نيست كه مردم پيرو سلاطين و دنيا هستند مگر كسى كه خداوند عزّ و جلّ او را حفظ كند (و از آلودگى‌هايش نگهدارد) اين يك دسته از طوايف چهارگانه.

دوم مردى است كه چيزى را از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و اله شنيده ولى آن طور كه بايد در ذهن خويش نسپرده، لذا (در نقل) اشتباه مى‌كند در صورتى كه تعمّد به دروغ ندارد، حديث در دست او است و به آن رفتار كند و به همان نحو كه مى‌داند روايت كند و بگويد: من حديث را اين چنين از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و اله شنيدم، و اگر مسلمانان بدانند كه در نقل اشتباه كرده از وى نپذيرند، و خودش نيز اگر بداند اشتباه است او را رها كند و به سويى افكند.

سوم مردى است كه از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و اله شنيده كه به چيزى امر فرموده، سپس حضرت از

[١] منافقون: ٤.