ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى - فيض كاشانى - الصفحة ١٢٥ - متن رساله راه صواب

عجايبه و لا ينقضى غرايبه و لا يكشف الظلمات الابه»[١].

سؤال ششم: هر گاه آراء فقها اعتماد را نشايد و اختلاف ايشان بخلاف رضاى خدا باشد و حكم به رأى در دين جايز نباشد، پس حفظ اقوال مجتهدان و مصنفات ايشان چه فايده دارد؟

جواب: مجتهدان دو قسمند، قسمى آنانند كه در جميع احكام شرعيه از اصول و فروع مستند بر قرآن و اخبار اهل بيت (ع) مى‌باشند، و در مصنفات خود از مضامين ثقلين تجاوز نمى‌نمايند مثل ثقة الاسلام ابو جعفر محمد بن يعقوب كلينى (ره) و مثل رئيس المحدثين ابو جعفر محمد بن على بن بابويه قمى طاب ثراه، و مثل رضى الدين على بن طاوس حلى (ره) و قليلى از متأخرين- رحمهم اللّه- جميعا، و بر مصنفات ايشان اعتماد تمام هست و سخنان ايشان هرگز نمى‌ميرد، زيرا كه قول ايشان نقل از خدا و رسول خداست كه متبدّل و متغير نمى‌شود تا روز قيامت. چنانكه در حديث نبوى وارد است كه «حلال محمد حلال الى يوم القيامة و حرامه حرام الى يوم القيامة»[٢].

و لهذا ايشان هرگز در علم كلام و اصول فقه تصنيف نكرده‌اند مگر بر سبيل رد اهل جدل و تعليل مسائل آن دو [فن‌] فتنه، و ارجاع آنها به قرآن و حديث اهل بيت (ع). و هرگز نگفته‌اند كه قول ميت اعتبار ندارد و تقليد غير مجتهد حى جايز نيست و نحو آن كلمات بارده مبنيه بر اصول فاسده كه از اهل ضلالت ناشى شده.

و قسمى ديگر آنانند كه در بعضى فتاوى مستند به قرآن و حديث مى‌شوند و بعضى ديگر را به آراى خود مى‌سازند و بناى آن بر اصلى چند

[١] - نهج البلاغه خطبه ١٨.

[٢] - بحار الانوار ج ٢ ص ٢٦٠ ج ١١ ص ٥٦ ورك: مستدرك سفينة البحار ج ٣ ص ٦٥.