ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦١٧ - شرحهاى كتاب دعاء

براى همين آنها را چهار شمرده است يا هر دو را يك معنى است و اين خود اصطلاح ديگرى است. از مجلسى (ره)- عارف ربانى در عدة الداعي گويد: اين اوضاعى كه براى اقسام مختلفه دعا در اين اخبار ذكر شده است بر دو وجه است:

١- از راه تعبد است و اسرارى دارد كه ما آنها را نمى‌دانيم.

٢- به اعتبار يك مناسبت عرفى است مثلًا گشودن هر دو دست در حال رغبت و اشتياق به رحمت حق مناسب است كه نشان مى‌دهد بنده به فضل خدا اميدوار است و قصد بر گرفتن كفى از عطاياى حضرت او را دارد.

و در حال رهبت بنده پشت دستها به آسمان دارد و به زبان خوارى و بيمقدارى بدانهاى نهان و رازهاى سربسته عرضه مى‌دارد كه من شرم دارم دست گدائى به آستانت برآرم و از روى خجالت آن را به زمين متوجه كرده‌ام.

و در حال تضرع و زارى كه انگشت را حركت مى‌دهد بدين سوى و آن سوى خود را چونان فرزند مرده نمايد كه در حال شيون بدين سو و آن سو رو كند.

و در حال تبتّل، انگشت خود را فراز و نشيب كند و انقطاع خود را به درگاه وى بدان مجسم نمايد گويا به زبان حال براى اميد برآور خود گويد:

من از همه بريدم و به درگاه تو رو آوردم چونان كه توئى شايسته پرستش و با يك انگشت اشاره كند كه رمز يگانگى است.

و مقصود از كشيدن هر دو دست در حال ابتهال برابر رويش به سوى قبله يا به سوى آسمان يا برآوردن آنها فراز سرش بحسب روايات مختلفه اين است كه اينها نوعى است از اظهار بندگى و كوچكى و زبونى يا خود را چون غريقى نمايد كه دست لخت را برآورده و به دامن رحمت او مى‌چسبد و به گيسوان مهر وى كه هالكان را نجات دهد و گرفتاران را بفرياد رسد و همه‌