آزادى و عليت در فلسفه اسلامى معاصر و فلسفه مغرب زمين - اراکی، محسن - الصفحة ١٣٤ - نظريه هارى فرانكفورت
است كه فاعل را به انجام عمل واداركند. اگرچه اراده فاعل همواره با يك يا چند خواسته از «خواستههاى نخستين» فاعل متحد و يكسان است، لكن مفهوم «اراده يا خواستن» به گونهاى كه فرانكفورت به كار مىبرد با خواستن نخستين متفاوت است. ماهيت خواستن نخستين تمايل و شوق است، لكن خواستن پسين كه مفهوم اراده را شكل مىدهد تنها تمايل و شوق محض نيست، بلكه تمايل و شوقى است كه فاعل را تا انجام عمل همراهى نموده و او را به انجام عمل وادار كند. بنابراين مفهوم «اراده» با مفهوم «قصد» يكى نيست، زيرا ممكن است فاعل قصد كارى را داشته باشد لكن اين قصد آن چنان نيرومند نباشد كه در برابر انگيزههاى ديگر به گونهاى مقاومت كند كه او را به انجام آن كار وادار كند.
٤. در قضيّه «A،X را مىخواهد» هنگامى كه خواستن را به همان معناى «اراده يا خواستن پسين» در نظر بگيريم، در اينجا نيز دو نوع خواستن قابل تصوّر است: «خواستنX » و «خواستن خواستنX ». زيرا مىتوان تصوّر نمود كسى را كه تنها خواستار «ارادهX » باشد بدون آن كه تمايلى به خود عمل «X» داشته باشد. نظير جايى كه روانپزشكى- كه به درمان روانى معتادان به مواد مخدّر مىپردازد- به اين اعتقاد برسد كه دانستن حال معتادى كه به مواد مخدر روى مىآورد براى تسلّط و توانايى بيشتر و بهتر او بر درمان روانى معتاد مؤثر است، و لذا تلاش مىكند تمايل به استعمال مواد مخدر را در اندرون خود بوجود آورد بدون آن كه خود را به استعمال مواد مخدر آلوده كند، در چنين موردى روانپزشك مىخواهد كه بخواهد مواد مخدر را، بدون آن كه بخواهد خود مواد مخدر را، در اينجا «خواستن خواستنX » وجود دارد نه «خواستنX ». لذا در روانپزشكِ مورد مثال «خواستن نخستين» نسبت به مواد مخدر وجود ندارد، يعنى تمايلى به استعمال مواد مخدر ندارد به رغم آن كه مايل است كه «خواستن پسين مواد مخدر» را تجربه كند، يعنى برغم آن كه مواد مخدر را به خواستن نخستين نمىخواهد، لكن به خواستن پسين مىخواهد، زيرا خواستن مواد مخدر را آن چنان كه در معتاد وجود دارد «خواستن پسين» مىخواهد.
در اين مثال اگر مواد مخدر به روانپزشك تقديم شود و از مواد مخدر استفاده كند، به دليل تمايل او به مواد مخدر «خواستن نخستين» نيست، بلكه صرفاً به منظور تجربه «خواستن پسين» معتادان است، بنابراين در اين گونه موارد خواستن پسين وجود دارد برغم آن كه خواستن نخستين وجود ندارد.
٥. هر چند آنجا كه كسى تنها خواستنX را مىخواهد در مرز ميان خواستن جدّى و تظاهر به