آزادى و عليت در فلسفه اسلامى معاصر و فلسفه مغرب زمين

فصل اول پيشينه مشكل فلسفى آزادى و عليت در فلسفه و كلام اسلامى

تبيين واژههاى«علت، وجوب، آزادى»

2 وجوب يا ضرورت وجود

3 آزادى

تاريخچه مختصرى از بحث فلسفى پيرامون عليت و ضرورت وآزادى در انديشه اسلامى

توحيد الهى و مسأله عليت و آزادى

1 توحيد ذاتى

2 توحيد صفاتى

3 توحيد افعالى

فصل دوم آزادى و عليتدر فلسفه اسلامى معاصر

1 نظريه وجوب«نظريه ملا صدرا در تفسير عليت و رابطه آن با آزادى بشر»

مطلب اول تبيين فشرده نظريه وجوب

الف تشكيك وجود

ب وجود مستقل و وجود رابط

ج علت و معلول

مطلب دوم توضيح فرضيه تضاد فلسفى«نظريه وجوب» با«آزادى اراده»

2 اختيار«آزادى اراده»

مطلب سوم حل فلسفى مشكل تضاد بين آزادى و عليت

1 نظريه وجوب«نظريه ملاصدرا»

پايه اول تفكيك ميان جبر و وجوب از يك سو، و اختيار و امكان از سوى ديگر

پايه دوم تبيين حقيقت اختيار و آزادى

پايه سوم تبيين ملاك اختيارى بودن اختيار

نقد نظريه وجوب

روش علامه طباطبائى در حل مشكل اختيار بنابر نظريه وجوب

روش استاد شهيد علامه مطهرى در حل مشكل بنابر نظريه وجوب

2 نظريه سلطنت در انديشه محقق نائينى

قاعده اول غيراختيارى بودن اراده

قاعده دوم تسلط نفس بر افعال ارادى خويش

نقد نظريه محقق نائينى

3 نظريه سلطنت در انديشه استاد شهيد صدر

تعريف سلطنت

مقايسه و ارزيابى

نقد نظريه استاد شهيد صدر(قدس سره)

فصل سوم آزادى و عليتاز ديدگاه فلاسفهى معاصر مغربزمين

1 مسلك اختيارگرائى يا ناسازگارگرايان اختيارگرا

الف نظريه عليت فاعلى يا عليت ذاتى

نقد نظريه عليت فاعلى

ب نظريه نفى جبر ساده

نقد نظريه نفى جبر ساده

ج نظريه نفى جبر على

بررسى تطبيقى و نقد نظريه نفى جبر على

2 مسلك سازگارگرايان جبرگرا«مكتب سازگارگرايان»

الف سازگارگرايان كلاسيك

نظريه«آلفرد ژوليوس آير»

مقايسه تطبيقى و نقد نظريه آير

ب سازگارگرايان نوين

نظريه هارى فرانكفورت

بررسى تطبيقى و نقد نظريه سازگار گرايان نوين«نظريه هارى فرانكفورت»

3 مسلك ناسازگارگرايان جبرگرا

مقايسه تطبيقى و نقد

فصل چهارم نظريه وجوب«يا الزام» اخلاقى

بخش اول كليات نظريه«وجوب يا الزام اخلاقى»

تبيين شكلگيرى فعل ارادى

1 پاسخ پرسش نخستين تبيين رابطه بين فعل و اراده فاعل

2 پاسخ پرسش دوم تبيين سازگارى عليت با اختيار

3 پاسخ پرسش سوم مسئوليت انسان در رفتارهاى ارادى

بخش دوم تطبيقات نظريه«وجوب يا الزام اخلاقى»

تطبيق اول تطبيق نظريه مذكور بر اراده و فعل ذات بارى تعالى است

تطبيق دوم تطبيق نظريه وجوب و الزام اخلاقى بر رفتار انسان فرد

تطبيق سوم تطبيق نظريه مذكور بر اراده و رفتار انسان اجتماعى يا جامعه انسانى

تطبيق چهارم مسئوليت فردى انسان نسبت به شخصيت و رفتار فردى و اجتماعى خود

تطبيق پنجم مسئوليت اجتماعى انسان

تطبيق هفتم تغيير پذيرى انسان فرد، و انسان اجتماعى

راهنماى واژگان

آزادى و عليت در فلسفه اسلامى معاصر و فلسفه مغرب زمين - اراکی، محسن - الصفحة ٣

آزادى و عليت در فلسفه اسلامى معاصر و فلسفه مغرب زمين‌

تأليف

اراکی، محسن‌

موضوع: فلسفه غرب‌

زبان: فارسى‌

تعداد جلد: ١

ناشر: موسسه پژوهشى حكمت و فلسفه ايران‌

مكان چاپ: تهران- ايران‌

سال چاپ: ١٣٩٢ ه. ش‌

نوبت چاپ: ١