فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦٠ - پنجم - آمر و ناهى احتمال تأثير بدهند

٣٣- اگر مكلف بداند يا احتمال بدهد كه امر به معروف يا نهى از منكر تنها در كم كردن معصيت مؤثر است نه در ترك آن بطور كلى، امر و نهى بر او واجب مى‌شود.

٣٤- در دَوَران امر بين اهمّ و مهم چنانچه امر به معروف و نهى از منكر موجب شوند كه مكلّف تكليف مهم را رها كند و تكليف اهمّ را انجام دهد، انجام امر به معروف و نهى از منكر براى اين مقدار تأثير واجب مى‌باشد، بخصوص اگر تكليف اهمّ چيزى باشد كه شارع مقدّس به هيچ وجه راضى به ترك آن نيست، پس كسى كه مثلًا پدرش او را از فرو رفتن در دريا نهى كرده است اگر با فردى كه در حال غرق شدن است مواجه شود و به واسطه امر پدر كه اطاعت آن مهم است نجات غريق كه اهم مى‌باشد را انجام ندهد، چنانچه امر به معروف و نهى از منكر باعث شود از تكليف مهم- اطاعت امر پدر- دست بكشد و تكليف اهم- نجات غريق- را انجام دهد، واجب است او را امر به معروف و نهى از منكر نمايند.

٣٥- اگر كسى احتمال بدهد كه نهى از منكر در اطراف علم اجمالى در ترك مخالفت قطعيّه مؤثر است نه در موافقت قطعيّه، در اين صورت نهى از منكر بر او واجب مى‌باشد، مثلًا فردى كه پنج گوسفند را سر بريده ولى يكى از آنها را ذبح شرعى نكرده است و اجمالًا مى‌داند يكى از آن پنج گوسفند ميته و نجس مى‌باشد، در اين فرض اجتناب از همه آنها موافقت قطعيّه با علم اجمالى است، و استفاده از گوشت همه آنها مخالفت قطعيّه با علم اجمالى است، و ترك مخالفت قطعيّه آن است كه مثلًا يكى از آنها را دور بيندازد تا يقين به اكل ميته پيدا نكند، و در اين فرض كه آن شخص بايد همه آنها را دور بيندازد ولى اين كار را انجام نمى‌دهد، چنانچه مكلف بداند كه نهى از منكر باعث مى‌شود حد اقل يكى از آن پنج گوسفند را دور بيندازد، براى همين مقدار تأثير بر او واجب مى‌باشد كه آن شخص را نهى از منكر نمايد.

٣٦- اگر مكلف بداند كه نهى او، از منكرى كه تفصيلًا معلوم است مؤثر مى‌باشد ولى در عوض باعث ارتكاب بعضى از اطراف علم اجمالى كه گناه است مى‌شود، ظاهراً در اين صورت واجب است نهى از منكر نمايد، مثلًا هرگاه سه ظرف آب كه يكى معيّن‌