فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٧٠ - مرتبه سوم - استفاده از زور

بردن آن مؤثر باشد، بر هر كدام از آنها واجب است كه به تكليف خود عمل كند؛ لكن اگر دومى به تكليف خويش عمل نمود و از گناه جلوگيرى شد و گناه از بين رفت، تكليف از اولى ساقط مى‌گردد؛ ولى اگر اولى اقدام كند و گناه تقليل پيدا نمايد، تكليف از دومى ساقط نمى‌شود، بلكه تكليف او به حال خود باقى مى‌ماند.

٧٩- اگر كسى اجمالًا بداند كه امر به معروف يا نهى از منكر با يكى از دو مرتبه- يعنى با مرتبه اول يا دوم- مؤثر مى‌باشد، واجب است مرتبه پايين را بكار گيرد، و چنانچه از اين مرتبه مطلوب حاصل نشد، به مرتبه بالا عمل نمايد.

مرتبه سوم- استفاده از زور:

٨٠- هرگاه كسى بداند يا اطمينان داشته باشد كه از دو مرتبه قبلى- يعنى از مرتبه اول و دوم- مطلوب حاصل نمى‌شود، بايد از مرتبه سوم كه اعمال قدرت و زور است استفاده نمايد، به شرط اينكه از قدر لازم تجاوز نكند و درجات آسان‌تر را مراعات نمايد.

٨١- اگر بازداشتن گناهكار به سبب فاصله و حائل انداختن بين او و گناه محذورى نداشته و ممكن باشد، اكتفاء بر آن واجب مى‌شود، و نيز اگر جلوگيرى از گناه متوقف برگرفتن دست گناهكار يا خارج كردن وى از محل انجام گناه يا گرفتن ابزار گناه يا تصرف در آن باشد، انجام اين امور واجب مى‌باشد.

٨٢- اگر منكر از امورى باشد كه شارع مقدّس به هيچگونه راضى به ارتكاب آنها نيست- مانند قتل نفس محترمه و تجاوز به ناموس و ريختن آبروى مؤمن و دفع آن متوقف بر تصرف در اموال گناهكار- مثلًا ورود به خانه يا ملك او و يا تصرف در فرش او- باشد، تصرفات مذكور جائز مى‌باشند؛ ولى اينگونه تصرفات در اموال گناهكار در غير امور مذكوره- يعنى در غير امورى كه شارع مقدّس به هيچگونه راضى به ارتكاب آنها نيست- اشكال دارد.

٨٣- اگر نهى از منكر موجب ضرر بر مرتكب گناه شود- مثلًا كاسه مورد استفاده در