فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢١٠ - دوم - رفتار با بردگان قبل از اسلام
آورده و به بهاء بسيار گران فروخت- عزيز مصر كه او را خريده بود به همسر خويش سفارش نمود كه اين غلام را بسيار گرامى دار، زيرا اميد است اين غلام به ما نفع بسيار بخشد يا او را به فرزندى برگيريم. پس روشن شد كه تأسيس بردگى قبل از ظهور دين مبين اسلام بوده و هيچ ارتباطى با اين دين مقدّس ندارد.
و اگر سؤال شود با اينكه مكتب توحيد، مبتنى بر اصل آزادى تمام انسانها است و در طول تاريخ، تمام انبياء عظيم الشأن الهى عليهم السلام براى تحقق اصل آزادى و از بين بردن بردگى و بردهدارى گام برداشتند چرا در مكتب انبياء سلف بردگى وجود داشت؟
يكى از پاسخهاى قانع كننده اين سؤال آن است كه در طول تاريخ پيامبران عظيم الشأن الهى- از آدم ابوالبشر تا وجود مقدّس رحمة للعالمين حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله- اهتمام داشتهاند كه تبليغ رسالت و ترويج احكام الهى بدون جنگ و خونريزى صورت گيرد، و در جايى كه ناچار به جنگ و درگيرى مىشدند، و كفّار در مقابل دعوت به توحيد جنگ را ترجيح مىدادند با آنها مىجنگيدند، دراينصورت افرادى كه دست كفّار اسير مىشدند كفّار آنهارا برده وكنيز خويش قرار مىدادند و افرادى كه به اسارت مسلمين در مىآمدند، بر اساس قاعده الزام[١] حكم به بردگى آنها- كه از ضوابط و قواعد مكتب خود آنها در جنگ بود- مىكردند.
دوم- رفتار با بردگان قبل از اسلام:
با كمال تأسّف مردم قبل از اسلام- غير از انبياء و اوصياء انبياء صلى الله عليه و آله و اولياء الله- با فجيعترين وضع گفتارى و كردارى كه قلم از بيان بسيارى از آنها شرم دارد با اسيران
[١] - قاعده الزام يكى از قواعد مسلّمه عقلائية است، كه مورد تأييد شرع مقدّس اسلام مىباشد، و عبارت استاز اينكه چنانچه پيروان مكتبى در ايقاعات- كه تملّك اموال و زن و فرزندان اسير جنگى از اين باب است- و در عقود بر حسب ضوابط و قواعد مكتب خود ملزم به انجام كارى باشند، جائز است شرعاً طبق ضوابط و قواعد مكتب آنها با آنها رفتار نمود.