همپاى انقلاب - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٧٨٥ - خطبه اول
بشريت نديده و نشنيدهام. چرا وضعيت دنيا به گونهاى شده كه چنين جناياتى صورت مىگيرد؟
ممكن است برخى خيال كنند كه منشأ اين گرفتارىها، اسلام است؛ زيرا هر جا كه مسلمانان زندگى مىكنند، اين مشكلات وجود دارد. پس مشكلْ از اسلام است!
مسلمان را مىكُشند؛ خواه اروپايى يا آسيايى مانند هندى، تُرك، عرب، فارس و كُرد باشد. اينها را نه به خاطر نژادشان يا به هر دليلِ ديگر، بلكه به خاطرِ مسلمان بودنشان مىكُشند. آنگاه عملكرد خودشان را به دينِ ما نسبت مىدهند و مىگويند دينِ مسلمانان به آنها درسِ ترور و وحشت و حمايت از تروريسم و ايجاد ناامنى داده است.
اما تاريخ، شهادت مىدهد كه دين اسلام در يك دوره زمانىِ طولانى، ملتهاى مختلفى را متمدن كرد و بِناى علم و فرهنگ را در ميان مردم گذاشت و شخصيتهاى علمى و فرهنگىِ بسيارى را تربيت كرد.
اسلام، اخلاق را بنيانگذارى كرد و در بخشهاى مسكونىِ كره زمين، همه جا آثار گرانبهايى به جاى گذارْد.
دوران شكوفايى و بالندگىِ اسلام تا قرن ششم هجرى ادامه يافت. در آن دوره، اسلام قدرتمند و پرچمدار علم و فرهنگ و اخلاق بود و در نقاط مختلفِ كره زمين، تمدن درخشانى را بنيان نهاد.
در آن دوره، بيشتر دانشمندان و عالمان فاضلِ دنيا، مسلمان بودند. ابن رشد، ابو ريحان بيرونى، بوعلى سينا، رازى و صدها تن ديگر نظير آنها را تربيت نمود.
در اواخر نيمه اولِ قرن ه. ق. اسلام تا ماوراء النهر پيش رفت. در سال پنجاهم هجرى، قاسم بن عباس پسر عموى پيامبر صلى الله عليه و آله در سمرقند شهيد شد. اكنون مرقدِ او در آنجا زيارتگاه عمومى است و به نام «شاه زنده» شناخته مىشود.
همچنين اسلام در آفريقا و اروپا نيز پيشرفت كرد. اندلس را در سال ٩٢ ه. ق.
فتح كرد و در آنجا تمدنِ بى نظير و عمران و آبادى و علم و فرهنگِ درخشانى را پايهريزى كرد. شهرهاى اندلس مانند قرناطه، اشبيليه و قُرطُبه مهد تمدن شدند.
هنوز آثار باقى مانده از تمدن اسلامى در اندلس وجود دارد. گفته مىشود كه درآمد دولت اسپانيا از توريستهايى كه براى ديدنِ آثار باقى مانده تمدن اسلامى به اسپانيا مىروند، ساليانه سى و پنج ميليارد دلار يعنى بيش از دو برابر درآمد كشور ما از فروش نفت است.
آثار به جاى مانده از تمدن اسلامى در اسپانيا، حتى هنوز نيز بسيار حيرتآور است.
انسان با ديدنِ آنها مىتواند با گوشههايى از عظمتِ تمدن اسلامى در اندلس آشنا شود.
فريد وجدى مشخصات مسجد قُرطبه را كه هنوز پا بر جا است، چنين نوشته است:
اين مسجد، ششصد پا طول، دويست و پنجاه پا عرض و هزار و نود و دو ستون داشته كه هنوز نيز پا بر جا هستند. همچنين چهار هزار و هفتاد و پنج قنديل داشته است.
بنا بر نوشته فريد وجدى، مسلمانان هزار و دويست سال پيش، در اندلس شهرى را بنا كردند كه يك ميليون نفر جمعيت در آن ساكن بودهاند. اين شهر داراى پنجاه بيمارستان، نهصد مسجد و صدها مدرسه بزرگ بوده است.
مسجد بزرگ قُرطبه كه به آن اشاره كردم، بيست و هشت صحن در طرفِ راست و بيست و نه صحن در طرفِ چپ داشته است.
اسلام چنين بنيانى را پايهريزى كرد و چنين تمدنى را بنا نهاد. آن همه دانشمندان و علماى بزرگ را تربيت نمود و آن بناى عظيم اخلاق