همپاى انقلاب - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٧٤٩ - خطبه اول
اشتباهات گذشته خود را جبران كنيد و نقاط قوّتِ خويش را كه موجب پيشرفتتان شده، تقويت كنيد. ارزيابى و محاسبه اعمال، يكى از اصول اسلامى و يكى از وظايف حتمىِ ماست.
يكى از اصول اسلامىِ ديگر اين است كه منشأ همه خيرها، خوبىها، پيشرفتها و پيروزىها، خداوند متعال است و منشأ همه فتنهها، شرها و زيانها، اشتباهاتِ خود انسان است. چنانكه خداى سبحان مىفرمايد:
«ما اصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما اصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ»[١]
[هر خيرى كه به تو رسد از جانبِ خدا است و هر شرّى كه به تو رسد از جانبِ خودِ توست.]
بنا بر اين، انسان بايد اشتباهات خود را جبران كند و نبايد مغرور باشد و بگويد همه كارهايى كه من انجام مىدهم و راههايى كه طى مىكنم، درست است و جز حق و سعادت، چيزى نيست. حتى انبيا و امامان معصوم عليهم السلام نيز چنين ادعايى نكردهاند. پس ما كه همه جايز الخطا هستيم، بايد هر گاه مرتكبِ اشتباهى شديم، آن را جبران كنيم. خداوند هم كريم است و انشاءاللّه جبران خواهد كرد.
يكى از دستاوردها و نقاط قوّتِ انقلاب ما، مسئله وحدت است. لزوم وحدت، يك موضوعِ عقلى و شرعى است و همه مردم از منافعِ آن و خسارتهاى اختلاف، آگاه هستند. با وجود اين، متأسفانه در همه اديان، اختلافات مذهبى به وجود آمده است.
در اسلام نيز اختلاف مذاهب پيش آمده و جنگ هفتاد و دو ملّت بين آنها درگير شده است. حافظ مىگويد:
| جنگ هفتاد و دو ملّت، همه را عذر بنه | چون نديدند حقيقت، رهِ افسانه زدند | |