«كَلَّا بَلْ لا تُكْرِمُونَ الْيَتيمَ وَ لا تَحاضُّونَ عَلى‌ طَعامِ الْمِسْكينِ وَ تَأْكُلُونَ التُّراثَ اكْلًا لَمّاً وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبّاً جَمّاً»[١]

[نه چنان است، شما يتيم را گرامى نمى‌داريد، و يكديگر را به اطعامِ مسكين ترغيب نمى‌كنيد، و ميراث را حريصانه مى‌خوريد، و مال را فراوان دوست داريد.]

امير المؤمنين عليه السلام مى‌فرمايد:

«اتَّقُوا اللَّهَ عِبادَ اللَّهِ وَ بادِرُوا آجَالَكُمْ بِأَعْمَالِكُمْ وَ ابْتاعُوا مَا يَبْقى‌ لَكُمْ بِما يَزُولُ عَنْكُمْ وَ تَرَحَّلُوا فَقَدْ جُدَّ بِكُمْ وَاسْتَعِدُّوا لِلْمَوْتِ فَقَدْ اظَلَّكُمْ.»[٢]

[بندگان خدا! از نافرمانى خدا بپرهيزيد و پيش از رسيدن اجل به كار برخيزيد. آنچه را براى شما مى‌مانَد به آنچه از دستتان مى‌رود، بخريد- دنيا را وا گذاريد و كردار نيك را با خود ببريد- بار بر بنديد كه‌ شما را پى در پى به رفتن از آن وا مى‌دارند. آماده مرگ باشيد كه سايه خود را بر شما افكنده است.]

بندگان خدا! پرهيزكار باشيد. با اعمالتان براى مرگ آماده شويد. در برابر چيزهاى از دست رفتنى، چيزهايى به دست آوريد كه براى شما، ماندنى باشد. آماده مرگ باشيد؛ زيرا چه بخواهيد و چه نخواهيد، مرگ بر سرِ شما سايه افكنده است.

در نماز جمعه گذشته، در باره يكى از اصول اسلام به نام اصل اعتدال و ساده‌زيستى، صحبت كردم. اين اصل، در برابر تجمل‌پرستى، مصرف گرايى، اسراف، تبذير و ريخت و پاش در زندگى است.

اسلام براى اينكه پيروان خود را از مصرف گرايى، اسراف، تبذير و ريخت و پاش، باز دارد، اصل اعتدال و ساده‌زيستى را مطرح كرده است. بر اساس آيات قرآن شريف، يكى از ويژگى‌هاى مسلمانان، ساده‌زيستى و يكى از ويژگى‌هاى مستكبرين و مشركينْ اسراف گرايى، تجمل‌پرستى و تبذير كردن است.

خداوند در قرآن شريف به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:

«ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْامَلُ ...»[٣]

[وا گذارشان تا بخورند و بهره‌ور شوند و آرزو به خود مشغولشان دارد ...]

يعنى اى پيامبر! كفار و منافقين را ترك كن! بگذار آنها در دنيا بخورند و از خوشى‌هاى زندگى، بهره‌مند باشند و آرزوها، آنها را در زندگى، حيران سازد.

همچنين قرآن شريف مى‌فرمايد:

«... مِنْهُمْ امَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَ كَثيرٌ مِنْهُمْ ساءَ ما يَعْمَلُونَ»[٤]

[... بعضى از ايشان مردمى ميانه‌رو هستند و بسيارى‌شان بدكردارند.]

گروهى از مردم پيروِ اصل اعتدال و اقتصاد در زندگى و ساده‌زيستى هستند.

اين گروه، مسلمانان هستند. آنها پيرو مكتب انبيا مى‌باشند؛ اما بيشتر مردم، با اين مسئله، بد برخورد مى‌كنند.

امام عسكرى عليه السلام مى‌فرمايند:

«انَّ الْقَصْدَ امْرٌ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَ انَّ السَّرَفَ امْرٌ يُبْغِضُهُ اللَّهُ.»[٥]

به درستى كه خداوند، ميانه‌روى را دوست دارد و از اسراف منزجر است.

حضرت رسول اللّه صلى الله عليه و آله نيز مى‌فرمايد:

«طُوبى‌ لِمَنْ اسْلَمَ وَ كانَ عَيْشُهُ كَفافاً.»[٦]

[١]- سوره فجر( ٨٩)، آيه ١٧-/ ٢٠.

[٢]- ر. ك: نهج البلاغه، ترجمه سيد جعفر شهيدى، خطبه ٦٤، ص ٤٩.

[٣]- سوره حجر( ١٥)، آيه ٣.

[٤]- سوره مائده( ٥)، آيه ٦٦.

[٥]- ر. ك: مجلسى، محمدباقر، بحار الانوار، ج ٧١، ص ٣٤٦، باب ٨٦، روايت ١٠.

[٦]- همان، ج ٧٢، ص ٥٩، روايت ٢.