انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٢٧ - انسان

نسبت داده شود؛[١] ازاين‌رو اين فراز از قرآن در حقيقت به شرك در عبادت اشاره دارد.

در اين پيوند، ديدگاه ديگر اين است كه مقصود از مساجد، قسمت‌هاى هفتگانه سجده از بدن آدمى است كه خداوند در هنگام آفرينش، آنها را به خود اختصاص داده است و شايسته نيست با آنها كسى جز خدا را سجده كرد؛ اين معنا در روايتى در پاسخ امام جواد (ع) به پرسش معتصم از ايشان نيز گزارش شده است.

از نگاه ديگر، منظور از مساجد، بقاع متبركه است؛ به اين دليل كه تمام زمين براى پيامبر اسلام مسجد قرار داده شده است؛ از اين منظر شأن نزول آيه، درباره سخن يك جن با پيامبر است كه گفت: «براى ما به دليل دورى راه، امكان حضور در مسجد شما و نماز با شما وجود ندارد»؛ اين‌گونه بود كه آيه مزبور نازل شد. در تفسيرى ديگر نيز، مراد نمازهاست كه تنها به خداوند اختصاص دارند.[٢]

در نگاه محقق اردبيلى كه مراد از مساجد، اعضاى هفتگانه هنگام سجده است، مستندى از روايت نبوى وجود دارد:

«أمرت ان اسجد علي سبعة آراب»،

كه در روايتى از امام باقر (ع) نيز به همين معنا اشاره شده است؛ بنابراين معناى آيه اين است كه اعضاى ياد شده براى خداوند آفريده شده‌اند؛ ازاين‌رو نبايد در هنگام سجده با آنها كسى را شريك خدا قرار دهيد.

با توجه به ظاهر آيه مى‌توان گفت كه مراد، همين مساجد هفتگانه معروف است؛ چنان‌كه گروهى اين ديدگاه را پذيرفته و معتقدند معنا

[١]. روح البيان، ج ١٠، ص ٢٣١.

[٢]. مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥٦٠.