در ميان شعراي آرمانگراي ايراني نيز نظامي، معتقد به پادشاه ـ فيلسوف براي جامعة آرماني است و در شرفنامه، در ضمن بيان داستان اسكندر، او را پادشاه ـ فيلسوف ـ پيامبر مي‌نامد:

در آن حيرت‌آباد بي‌ياوران		زدم قرعه بر نام نام‌آوران
هر آيينه كز خاطرش تافتم		خيال سكندر درو يافتم
مبين سرسري سوي آن شهريار		كه هم تيغ زن بود و هم تاجدار
گروهيش خوانند صاحب سرير		ولايت ستان بلكه آفاق‌گير
گروهي ز ديوان دستور او		به حكمت نوشتند منشور او
گروهي ز پاكي و دين‌پروري		پذيرا شدندش به پيغمبري
من از هر سه دانه كه دانا فشاند		درختي برومند خواهم نشاند
نخستين در پادشايي زنم		دم از كار كشور خدايي زنم
ز حكمت برآرايم آن‌گه سخن		كنم تازه تاريخ‌هاي كهن
به پيغمبري كوبم آن‌گه درش		كه خواند خدا نيز پيغمبرش
سه در ساختم هر دري كان گنج		جداگانه بر هر دري برده رنج[١]