٥. آلوسي در روح المعاني از ضحاك و او هم از ابن عباس روايتي دربارة معناي اعراف در آيه ٤٦ سوره اعراف نقل كرده است.[٣] رشيد رضا پس از نقل اين روايت از روح المعاني مي‌نويسد:

من اين روايت را در هيچ يك از تفاسير مأثور نيافتم. ظاهراً آلوسي آن را از كتب شيعي نقل كرده است.[٤]

علامه طباطبايي معتقد است:

اين گفته رشيد رضا صحيح نيست؛ زيرا چنين روايتي با اين طريق از ضحاك در تفاسير شيعه وجود ندارد و اگر وجود داشته باشد، از تفاسير عامه نقل شده است؛ مثلاً مجمع البيان، آن را از تفسير ثعلبي و او، به سند خود، از ضحاك و او هم از ابن‌عباس نقل كرده است.[٥]

اين نمونه‌ها، عدم اطلاع كافي رشيد رضا را در حوزة حديث نشان مي‌دهد و بيانگر تتبع ناقص او در منابع حديثي است.

جايگاه روايات در تفسير المنار

با بررسي تفسير المنار مشخص مي‌شود كه عبده نسبت به روايات تفسيري بدبيني افراطي داشته،[٦] آنها را حجاب قرآن و مانع رسيدن به مقاصد و مفاهيم عالي قرآن مي‌دانسته است.[٧] از اين رو، حجم اصلي و بيشتر روايات تفسيري ـ كه در المنار مورد استفاده قرار گرفته ـ متعلق به رشيد رضاست. خود او، هنگامي‌كه از شيوه تفسيري‌اش در المنار سخن مي‌گويد، مي‌نويسد:

من بعد از وفات استاد، با روش او در تفسير مخالفت كرده و از روايات صحيح مرتبط با آيات بيشتر بهره گرفتم.[٨]

.[٤٣٤] المنار، ج٩، ص٥٠٣.

.[٤٣٥] الثقات، ج٨، ص٤١٢.

.[٤٣٦] ميزان الاعتدال، ج٣، ص٣٢٤.

.[٤٣٧] تقريب التهذيب، ج١، ص٥٠٥.

.[٤٣٨] تدريب الراوي، ج١، ص٣٢٤.

.[٤٣٩] مقدمه ابن‌صلاح، ص١٩٥، نوع ٦٢.

.[٤٤٠] المنار، ج٨، ص٢١١.

.[٤٤١] همان، ج١٢، ص١٣٨.