شرح این سخن «و شبَّهها رسول الله٦ بالحمّة تکون علی باب الرجل فهو یغتسلُ مِنها في الیوم و اللیلة خمسَ مرّاتٍ فما عسی أن یبقَی علیه مِن الدَرَن؟!»،[١] از کلام ١٩٠ آورده است:

و صورة الخبر عنه٦: أَیَسّر أحدکم أن یکون علی بابه حَمّةٌ یغتسل منها کلّ یوم خمس مرّاتٍ فلایبقی علیه مِن دَرَنهِ شيءٌ؟ فقالوا: نعم. قال: فإنّها الصلوات الخمسُ.[٢]

٦. استفاده از احادیث روایت شده از امیرمؤمنان علی٧ در غیر نهج‌البلاغه:

از دیگر نکاتی که دربارۀ این شرح می‌توان مرقوم داشت، استفادۀ مؤلف از سخنان حضرت امیر٧، برای شرح و توضیح عبارات نهج‌البلاغه است که در غیر نهج‌البلاغه بیان شده‌اند؛ مثال: در شرح «فکأنَّکم قد تکاملتْ مِن الله فیکم الصنائع و أراکم ما کنتم تأملون».[٣] از خطبۀ ٩٧ آمده است:

اشارةٌ إلی منّة الله علیهم بظهور الإمام المنتظر و إصلاح احوالهم بوجوده و وجدتُ له٧، في أثناء بعض خُطبه في اقتصاص ما یکون بعدَه فصلاً یجري مَجری الشرح لهذا الوعد، هو أن قالَ: یا قومُ اعلَموا علماً یقیناً أنّ الذي به یستقبل قائمنا مِن أمر جاهلیتکم... .[٤]

و موارد بسیار دیگر که از روایات منقول از حضرت در ضمن شرح استفاده شده است و با یک مرور اجمالی قابل مشاهده‌اند.

٧. به‌کارگیری مباحث کلامی، فلسفی و منطقی:

مؤلف، در این شرح، از اقوال متکلمان و حکما و نيز مباحث کلامی، فلسفی و منطقی بسیار استفاده کرده است. البته این استفاده به فراخور مورد و با توجه به مضمون کلام امام٧ است؛ نه به صورت متکلفانه در همه جای شرح. گفتنی است این استفادۀ بسیار، تقریباً فقط در اوایل شرح، بویژه در شرح خطبۀ اول ـ که دربارۀ مباحث توحیدی و خلقت انسان و شیطان و خلقت آسمان‌ها و زمین و... است ـ به چشم می‌خورد؛ به عنوان چند نمونه برای این مؤلفه می‌توان به موارد زیرا اشاره کرد:

ما نُقِلَ عن تالیس الملطي و کان مِن مشاهیرِ الحکماء القدماء... .[٥]

ما وجدتُه في کتاب بلینوس الحکیم الذی سمّاه الجامع لعلل الأشیاء... .[٦]

... لذلك قال الأفلاطون: ... .[٧]

[١]. همان.

[٢]. همان.

[٣]. همان، ج١، ص٢٢٣.

[٤]. همان، ج٣، ص٣٠٨.

[٥]. همان، ج٥، ص٩٨.

[٦]. همان، ج٣، ص٤٣٢.

[٧]. همان، ص٤٣٤ـ ٤٣٥.