ب‌. استفاده از آیات برای نشان دادن ریشۀ قرآنی سخنان امام علی٧ در نهج‌البلاغه؛ به عنوان مثال، دربارۀ این قسمت: «و هو غداً متبرِّئ منهم و متخلٍّ عنهم» از خطبۀ ١٨٠ آورده است:

... و ذلك کقولهِ تعالی: Gوَ إِذْ زَيَّنَ لَـهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهـُمْ F إلی قوله: Gإِنِّي بَرِي‌ءٌ مِنكُمْ F[١]و[٢]

ج. استفاده از آیات برای بیان نکته‌ای دستوری در زبان عربی؛ مثلاً دربارۀ «فحسبُهم بخروجهم من الهُدی»[٣] آورده است:

و الباء في بخروجهم زائدة کهي في قوله تعالی: Gوَكَفَى‌ بِاللّـهِ شَهِيداًF.[٤]

البته این‌گونه استفاده (مورد ج) بیشتر در ابتدای شرح به چشم می‌خورد و در بقیۀ قسمت‌های شرح یا نیست یا خیلی اندک است.

٥. استفاده از احادیث پیامبر٦، ائمه: و صحابه:

استفاده از احادیث پیامبر٦ و ائمه: و گاه از گفتارهای صحابه و مفسران در شرح نیز از دیگر ویژگی‌های این شرح است.

مؤلف این مرویات را بیشتر به صورت مرسل و گاه بدون ذکر سند و بدون ارجاع دقیق به منبع روایت نقل می‌کند و در برخی موارد، حتی گویندۀ اصلی روایت هم بیان نشده است و فقط به آوردن «رُويَ» و متن حدیث بسنده شده است. شایان ذکر است که استفاده از روایات ائمه: در این شرح بسیار کم‌رنگ است، ولی در این موارد اندک هم، روایاتِ نقل شده از امام باقر٧ و امام صادق٧ نسبت به روایات دیگر ائمه: بیشتر است. اقوال مفسران مثل سعید بن جبیر و ابن عباس و... هم گاه در شرح به کار گرفته‌ شده‌اند[٥] و استفاده از اقوال ابن عباس مشهودتر است؛ مثال:

رَوی عِکرِمة عن ابن عباس أنّ رسول الله٦ قال یوماً لنسائه و هُنّ عنده جمیعاً: ...[٦]

یا مورد دیگر:

عن أبي سعید الخدري قال: لَمّا اُنزلت: Gوَآتِ ذَا الْقُرْبَى‌ حَقَّهُF، أعطی رسول الله٦ فاطمةَ٣ فدك فلّما... .[٧]

در برخی موارد نیز ـ که حضرت امیر٧ در ضمن سخن خود در نهج‌البلاغه، به فرموده‌ای از پیامبر٦ اشاره کرده باشد ـ ابن‌میثم به اصل فرموده‌، توجه داده و گاه آن را ذکر کرده است؛ مثلاً در

[١]. همان، ج١، ص٣٤٨.

[٢]. همان، ص٣٤٩.

[٣]. همان.

[٤]. همان، ص٣٥٣ـ ٣٥٦.

[٥]. همان، ص٢١٧ـ ٢١٩.

[٦]. سورۀ انفال، آیۀ ٤٨.

[٧]. شرح نهج البلاغة، ج٣، ص٣٥٤.