گفتارهایی در اخلاق اسلامی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٦ - بخش سوم صبر
این، حرف بیمنطقی است؛ مگر بشری وقتی بشری را دوست داشته باشد باید به کار احمقانه آن بشر هم تن بدهد؟ او بشر است و ممکن است کار احمقانهای انجام بدهد. این که دلیل نشد. انسان پسر خودش را دوست دارد، خیلی هم دوست دارد. حالا پسر احیانا کار احمقانهای کرده، مثلا حمله کرده میخواهد پدر را بزند. آیا پدر بگوید چون دوستش دارم من بر بلای این پسر باید صبر کنم؟ این که حرف مزخرفی است. آن شعر مثنوی هم معروف است؛ مضمون آن این است: صبر اگرچه تلخ است ولی میوهاش شیرین است. معلوم است آن صبری که اینها همیشه گفتهاند تلخ است صبرِ در شداید است ولی میگویند میوه صبر میوه شیرینی است.
نگاهی به آیات قرآن در باب صبر
من آیات قرآن در باب صبر را چند دسته کردهام و خیال میکنم که خوب است اینها را بخوانیم تا با منطق قرآن آشنا بشویم. این آیات چند دسته است که من خودم اینها را دستهبندی کردهام. لااقل از هر دسته چند آیهای برای نمونه باید بخوانیم. مجموعا چهل آیه را اینجا نقل کردهام که در این چهل آیه شاید مجموعا هشتاد کلمه «صبر» آمده. در قسمتی از آیات، صبر در میدان جنگ و در مقابل دشمن مورد ستایش قرار گرفته است. قسمتی از آیات است که مفهوم پایداری در مقابل اذیت دشمن را میدهد، همان حالت سخت کوشی را میفهماند که انسان باید هرچه که سختی به او وارد میآید سخت کوش باشد و از میدان بدر نرود. تنها میدان جنگ را بیان نمیکند.
بعضی آیات به طور عموم ذکر شده بدون اینکه متعلَّقش ذکر شده