گفت: من تصمیم گرفته‌ام که بعد از این در فکر خودم هم باشم؛ می‌خواهم مال‌التجاره‌ای را از شام ببرم به ترکستان، بعد از ترکستان فلان کالا را بخرم و ببرم در چین، بعد خیال دارم از چین فلان کالا را بخرم و ببرم در هندوستان، از هندوستان فلان کالا را بخرم و ببرم در بلاد مغرب، از بلاد مغرب فلان کالا را بخرم و بیایم اینجا؛ آنوقت اینجا که آمدم، دیگر بعد از آن می‌خواهم توبه کنم؛ که در حساب مسافرتهای آن روز صد و پنجاه سالی وقت می‌خواهد که چنین کاری بخواهد بشود. این را می‌گویند طول آرزو.

ارتفاع آرزو

ولی یک وقت هست که آرزو ارتفاع و اوج دارد نه فقط طول؛ یعنی انسان آرزوی عالی و بزرگ دارد؛ مثل همین کسی که می‌گوید: بُعِثْتُ لاُِتَمِّمَ مَکارِمَ الاَْخْلاقِ. این، آرزو پشت سر آرزو نیست، یک آرزوی خیلی عمیق و مرتفعی است و برای این آرزو کوشش می‌کند. این را «طول امل» نمی‌گویند. طول امل همان چیزی است که حضرت امیر فرمود: ینْسِی الاْخِرَةَ لازمه‌اش این است که انسان آخرت را فراموش کند و آن این است که کار خیری، کار حقی، کار حقیقتی را که مربوط به خدا و آخرت می‌شود می‌گوید حالا دیر نمی‌شود، هنوز ما وقتمان خیلی زیاد است، وقتمان خیلی وسیع است، عجالتا فلان کار را انجام می‌دهیم، بعد آن کار دیگر را انجام می‌دهیم، بعد نوبت به آن کار دیگر می‌رسد.

سخن پیامبر (ص)

پیغمبر فرمود: اِیاک وَ التَّسْویفَ بِاَمَلِک فَاِنَّک بِیوْمِک وَ لَسْتَ بِما بَعْدَهُ[١]

[١] . وسائل الشیعه ج ١/ ص ١٦٤.