در سوره نحل می‌فرماید: ثُمَّ اِنَّ رَبَّک لِلَّذینَ هاجَروا مِنْ بَعْدِ ما فُتِنوا[١]خدا مال کسانی است که از مکه و جاهای دیگر مهاجرت کردند و به مدینه آمدند پس از آنکه مفتون شدند یعنی گرفتار فتنه شدند. فتنه آن است که انسان در یک حالتی قرار می‌گیرد که هم این طرف برایش سخت است برود هم آن طرف، و راه حق را پیش می‌گیرد. ثُمَّ جاهَدوا وَ صَبَروا بعد جهاد کردند و صابر بودند در سختیهایی که در این جهادها هست.

در سوره بقره آیه‌ای داریم که به عنوان دعاست و معمولا در قنوتها می‌خوانیم. ما یک عده دعاها داریم که آیه قرآن است و مفهومش دعاست، مثل :

رَبَّنا اتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً وَ فِی الاْخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النّارِ[٢] .

رَبَّنا لاتُزِغْ قُلوبَنا بَعْدَ اِذْ هَدَیتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْک رَحْمَةً اِنَّک اَنْتَ الْوَهّابُ[٣] .

رَبَّنا اَفْرِغْ عَلَینا صَبْرآ وَ ثَبِّتْ اَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرینَ[٤] .

خیلی مفهوم روشنی دارد: خدایا ظرف ما را لبریز کن از صبر. «اِفْراغ» خالی کردن ظرفی است به ظرف دیگر، در واقع پر کردن یک ظرف است. وقتی می‌گویند اَفْرَغَ ]هذا الوعاء[ یعنی مظروفی را از ظرفی به این ظرف ریخت. آیه می‌فرماید: خدایا ما را از صبر لبریز کن و قدمهای ما را ثابت بدار و ما را بر این قوم کافر پیروز گردان.

در سوره آل‌عمران: وَ لا تَهِنوا وَ لاتَحْزَنوا وَ اَنْتُمُ الاَْعْلَوْنَ اِنْ کنْتُمْ مُؤْمِنینَ[٥] سست نشوید، محزون مباشید، علوّ مال شماست و شما بر

[١] . نحل / ١١٠.

[٢] . بقره / ٢٠١.

[٣] . آل‌عمران / ٨.

[٤] . بقره / ٢٥٠.

[٥] . آل‌عمران / ١٣٩.