موجودی نیست که وجود خارجی و موجودیّتی بیرون از ما داشته باشد، بلکه نشانگر قوای شر موجود در جهان است.
سید احمد خان وجود روح را باور دارد و آن را جاوید می‌داند و به معاد جسمانی- روحانی معتقد است؛ اما بهشت و دوزخ را که در قرآن با تعابیر محسوس و مادّی بیان شده‌اند، صرفا استعاره و تمثیل از احوال روحی در حیات اخروی می‌داند. به نظر او محال است حقیقت چیزهای ماورای حسّ با کلمات بیان شود، حتی اگر آن کلمات، جزو کلام الهی باشد.
سخن اخیر وی با اندکی تعدیل، امروزه مورد قبول همه مفسران است؛ از جمله صاحب تفسیر «المیزان» که بر این امر تأکید دارد.

تأویلات وی درباره معجزات‌

سید احمد خان، شکافته شدن دریا برای حضرت موسی را به عنوان جزر و مدّ تعبیر کرده است؛ [١] جاری شدن آب از ضرب عصای موسی را به پیدا کردن چشمه‌سارها از بالای کوهستان تفسیر نموده است؛ [٢] معنای ضرب را ضرب فی الأرض (راه پیمودن در زمین برای یافتن آب) و حجر را به معنای کوهستان گرفته است. درباره حضرت عیسی نیز منکر ولادت وی بدون پدر شده و بر این باور است که چنانکه در انجیل متی و لوقا آمده است حضرت مریم در عقد شرعی یوسف نجّار بوده و قول مریم «لَمْ یَمْسَسْنِی بَشَرٌ» [٣] ناظر به پیش از در آمیختن یوسف با وی بوده است. [٤] او، سخن گفتن عیسی در گهواره، [٥] نزول مائده آسمانی بر او، [٦] شفای بیماران و احیای موتی، [٧] آفرینش پرنده از گل [٨] و عروج آن حضرت و زنده ماندنش را انکار می‌کند [٩] و پذیرفتن آنها را از سوی علمای اسلام متأثر از اخبار یهودیان و مسیحیان می‌داند و سرانجام معجزات پیامبر اسلام از جمله یاری رساندن فرشتگان به او را در جنگها مورد انکار قرار می‌دهد. [١٠] حاصل آنکه

[١] سر سید احمد خان هندی، تفسیر القرآن و هو الهدی و الفرقان، بخش اول، ص ١٣٢- ١١٠.
[٢] همان، ج ١، ص ١٥٠.
[٣] آل عمران ٣: ٤٧ و مریم ١٩: ٢٠.
[٤] تفسیر القرآن و هو الهدی و الفرقان، ج ٣، ص ٣٥- ١٧.
[٥] همان، ص ٤٢.
[٦] همان، ص ٢٢٠.
[٧] همان، ص ١٧ به بعد.
[٨] همان، ص ١٩٦.
[٩] همان، ص ٤٨ به بعد.
[١٠] همان.