اگر خواستى تصديق كنى بعد از شناسائى باشد و اگر خواستى تكذيب كنى بعد از شناخت و شناسائى باشد . اينجا هم اميرالمؤمنين به امام حسن عليه السلام فرمود : ( ودع القول فيما لاتعرف ) [١] چيزى را كه نميدانى نگو و چيزى را كه از تو نپرسيدند خود را به زحمت نينداز كه بگوئى . چيزى را كه لازم نيست , در تلاش و كوشش و تكاپوى بى جهت قرار نگير كه حتما بگوئى .

و امسك عن طريق اذا خفت ضلالته [٢] .

راهى كه ميترسى گم بشوى نرو چون فرمود :

اليمين و الشمال مضلة و الطريق الوسطى هى الجادة [٣] .

اين در نهج البلاغه است . فرمود : چپ و راست گمراهى است , صراط مستقيم راهى است كه پايانش هدف حق است به راست نرو به چپ نرو كه انحراف است ( اليمين و الشمال مضلة ) اين ضلالت گمراهى است . ( و الطريق الوسطى هى الجادة ) در اينگونه از موارد ميفرمايد تا ثابت نشد چه راهى مستقيم است قدم نزن . كارى كه احتمال ضلالت و خطر ميدهى در آن كار وارد نشو .

و امسك عن طريق اذا خفت ضلالته فان الكف عند حيرة الضلال خير من ركوب الاهوال [٤] .

در هنگام تحير و سرگردانى كه احتمال ضلالت و گمراهى هست انسان احتياط كند و خويشتن دار باشد و اقدام نكند بهتر از آن است كه راه نا شناخته را طى كند و گرفتار رويدادهاى هولناك بشود . اينجا احتياط

[١] و ٢ نهج البلاغه فيض الاسلام , صفحه ٩١٠ .

[٣] نهج البلاغه فيض الاسلام , خطبه ١٦ , صفحه ٦٩ .

[٤] نهج البلاغه فيض الاسلام , نامه ٣١ , صفحه ٩١٠ .