حکمت نظري و عملي - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٠٨ - حكمت عملى

خويشتن دار بود اين از هر مالكى آزاد ميشود . هيچ چيز نميتواند مالك او بشود نه مال , نه مقام , نه پست , نه جاه , نه ستايش ديگران , نه اعتراض بيجاى ديگران . فرمود

ان اميرالمؤمنين قال فى بعض خطبه ايها الناس اعلموا انه ليس بعاقل من انزعج من قول الزورفيه ولا بحكم من رضى بثناء الجاهل عليه [١] .

فرمود آن كسى كه از ستايش جاهل ها خوشش مى آيد او حكيم نيست . اين بنده ستايش و كرنش است . آن كسى كه اگر تهمت و ناروا و سب و لعن ناروا شنيد , رنجيد او هم عاقل نيست . اگر حرف باطلى درباره اش گفتند خود رامنزوى كرد عاقل نيست . و اگر ستايش جاهلانه شنيد لذت بر حكيم نيست . آن كسى كه با ستايش مسرور ميشود و با حرف بد منزوى مى شود او بنده است آزاد نيست حكيم و عاقل نيست . فرمود :

فان تقوى الله مفتاح سداد و ذخيرة معاد [٢] .

پرهيز از خدا , خويشتن دارى , حفظ در برابر سيئات , حفظ در برابر بديها , حفظ در برابر ترك وظيفه . اين كليد هر كار سنگين و محكم است و اين ذخيره قيامت است .

و عتق من كل ملكة و نجاة من كل هلكة [٣] .

انسان را تقوا از هر مالكى آزاد ميكند كه انسان مملوك هيچ مالكى نيست . نه به مقامى رسيد مسرور مى شود , نه از آن مقام افتاد غمگين .

لكيلا تأسوا على ما فاتكم ولا تفرحوا بما اتيكم [٤] .

نه بنده آمدن باشيد و نه ذليل رفتن . او آزاد از هر وصفى است كه