اخلاق فاضل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٨ - درس سوم وظايف عاقل
زبان چيز عجيبى است و متأسفانه چون هميشه و در همه جا بدون هيچ مقدمهاى در اختيار انسان است از آن سوء استفاده زيادى مىشود.
٢. آثار سويى كه بر زبان مترتب مىشود بر هيچ عضوى از اعضاى انسان، بار نمىشود.
انسان با يك جمله، بلكه با يك كلمه، حتى به صورت مزاح و شوخى، ممكن است مرتد شود. عقيده بعضى از علما و بزرگان در مورد مسايل اعتقادى اين است كه بعضى از جملات يا كلمات؛ حتى اگر به صورت مزاح و شوخى مطرح شود؛ موجب كفر است؛ يعنى با گفتن يك جمله، از دايره اسلام خارج و به دايره كفر و ارتداد كشيده مىشود. اين جمله با چه وسيلهاى تحقق پيدا كرد؟! زبان.
از سوى ديگر با اداى شهادتين توسط همين زبان، كافر مسلمان مىشود و آثار اسلام از طهارت و غيرآن بر او مترتب مىشود. [١] ٣. زبان با ديگران هم سر و كار دارد.
اگر كسى خداى نا كرده در مورد مسأله حفظ شكم و شهوت انحرافى داشته باشد انحرافش موردى است؛ يعنى در يك مالى بدون اذن صاحبش تصرف كرده يا ارتباط نامشروعى داشته است؛ اما زبان اين گونه نيست بلكه ابزارى است كه هميشه در اختيار انسان بوده و منحصر به خود او هم نيست.
از اين رو بايد در رابطه با شئون افراد بسيار مواظب باشيم. گاهى ديده مىشود با يك جمله- كه چه بسا هيچ واقعيتى نداشته است- يك نفر به طور كلّى از حيثيت
[١]. عنْ أَبِى بَصِيرٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ٨ يقُولُ: كَانَ أَبُوذَرٍّ يَقُولُ يَا مُبْتَغِى الْعِلْمِ إِنَّ هَذَا اللِّسَانَ مِفْتَاحُ خَيْرٍ وَ مِفْتَاحُ شَرٍّ فَاخْتِمْ عَلَى لِسَانِكَ كَمَا تَخْتِمُ عَلَى ذَهَبِكَ وَ وَرِقِكَ. (بحار الأنوار، ج ٦٨، باب ٧٨، ص ٢٧٤ و إرشاد القلوب إلى الصواب، ج ١، ص ١٣٩) ابو بصير از امام باقر (ع) شنيد كه فرمود: ابوذر مىگفت: اى دانشجوى علم! اين زبان، هم كليد خير است و هم كليد شر، همان طورى كه كيسه پولت را مهر مىزنى زبان و دهنت را هم مهر بزن.