اخلاق فاضل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١١٨ - درس چهاردهم معيار خوب و بد
شما مؤثر است؟! اگر شما هم همين روش را در جامعه پياده كنيد اثر بسيار شايستهاى خواهد داشت. [١]
براى نمونه، حالاتى را از مرحوم آيت الله آقاى حاج شيخ ابو القاسم قمى كبير (ره) نقل مىكنند كه نشان مىدهد اين مرد، تجسّم تقوا و فضيلت بوده است. يكى از خصوصيات ايشان اين بوده كه همه كارهاى شخصى خودش را خودش انجام مىداده و اين مرد ميان قمىها در اين جهت ضرب المثل شده است. قمىها نقل مىكنند كه درآن زمان مردم در فصل تابستان براى آب خنك از آبانبار استفاده مىكردند، شايد اين آب انبارها حدود چهل پله داشت كه بايد پايين بروند تا بتوانند يك كوزه آب خنك را بالا بياورند و براى استفاده به منزل ببرند. از خصوصيات اين مرد اين بوده كه با آن كهولت سن و مقام علمى، خودش اين كوزه را دست مىگرفته و از اين پلهها پايين مىرفته و كوزه را پر مىكرده و به خانه مىبرده است و اگر كسى هم مىخواسته به ايشان كمك كند، از پذيرفتن كمك او امتناع مىكرده است.
يكى ديگر از حالات ايشان اين بود كه از هيچ كاسبى توقّع نداشت براى او خصوصيّتى قائل شود؛ مثلًا اگر براى خريد به مغازه قصابى مىرفت از او مىخواست همان گونه كه به يك فقير ناشناس گوشت مىفروشد، به او گوشت بدهد، اگر گوشت بهترى مىداد، نمىپذيرفت.
اين مسائل با اينكه خيلى هم جزيى است؛ ولى به ميزان بسيار بالايى در روح مردم اثر بسزايى مىگذارد؛ به طورى كه بيش از پنجاه و چند سال از فوت اين مرد بزرگ مىگذرد، هنوز حالاتش ميان مردم نقل مىشود.
امام باقر (ع) در ادامه روايت مىفرمايد:
«إِنَّ الْمُؤْمِنَ مَعْنِىٌّ بِمُجَاهَدَهِ نَفْسِهِ
....».
يكى از اهداف و مقاصد مهم مؤمن اين است كه هميشه در حال مجاهده، جنگ و نزاع با نفس خود است و هدف او از اين مبارزه آن است كه بر نفس خود و هواهاى نفسانىاش غلبه پيدا كند؛ ولى هميشه در جبههها و نبردها پيروزى نصيب او
[١]. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): خَيْرُكُمْ مَنْ أَطْعَمَ الطَّعَامَ وَ أَفْشَى السَّلَامَ وَ صَلَّى وَ النَّاسُ نِيَام. (خصال، ج ١، ص ٩١) بهترين شما كسى است كه سفره اطعامش باز باشد و بلند سلام كند و [در دل شب] كه مردم خوابيدهاند نماز گزارد.