طبق فرمايش حضرت صادق (ع) مى‌توان در رابطه با كتاب خداوند- كه به عنوان ثقل اكبر ميان امت اسلامى باقى است‌ [١]- ادعا كرد كه در بُعد روايتى و مرحله لفظ، قرائت، تجويد و حتى حفظ، دامنه توجّه به قرآن گسترده است؛ امَا در مرحله رعايت علمى و عملى متأسفانه راعيان و ناظران قرآن بسيار اندكند! و اين يك واقعيت است!

به ياد دارم كه استاد بزرگوار ما مرحوم آيت الله بروجردى اعلى الله تعالى مقامه الشريف در مورد ارتباط با قرآن اين مثال را بيان مى‌كردند: اگر پزشك متخصّص، مرضِ فرد بيمارى را تشخيص دهد و دارو و درمان او را هم بنويسد؛ ولى بيمار به جاى اين‌كه به محتواى نسخه عمل كند، براى آن نسخه يك قاب بسيارگران قيمت تهيه كرده و نسخه را داخل آن قاب قرار دهد و در اتاقش نصب كند، عُقلا درباره اين بيمار چه نظرى دارند؟! به او مى‌گويند: آيا تو براى اين به دكتر مراجعه كردى كه نسخه‌اش را قاب كنى و هر روز كه چشمت به آن افتاد برايش احترام قائل شوى يا هدف عمل به مضمون آن است؟!

اين برخوردى كه امروز با كتاب الله تعالى انجام مى‌گيرد كاملًا مانند برخورد بيمارى است كه آن گونه با نسخه دكتر برخورد مى‌كند و هيچ عاقلى نمى‌تواند اين را بپذيرد [٢].

[١]. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): إِنِّى تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ عِتْرَتِى أَهْلَ بَيْتِى أَلَا وَ هُمَا الْخَلِيفَتَانِ مِنْ بَعْدِى وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْض. (أمالى الصدوق، ص ٤١٥، المجلس الرابع والستون) من ميان شما دو چيز گران‌بها را- كه كتاب خداى عز و جل و خاندانم باشند- به جا مى‌گذارم آگاه باشيد! هر دوى آنها خليفه بعد از من هستند و از هم جدا نمى‌شوند تا بر سر حوض نزد من آيند.

[٢]. قَالَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ (ع) فِى قَوْلِهِ تَعَالَى: (الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ): يُرَتِّلُونَ آيَاتِهِ وَ يَتَفَقَّهُونَ فِيهِ وَ يَعْمَلُونَ بِأَحْكَامِهِ وَ يَرْجُونَ وَعْدَهُ وَ يَخَافُونَ وَعِيدَهُ وَ يَعْتَبِرُونَ بِقِصَصِهِ وَ يَأْتَمِرُونَ بِأَوَامِرِهِ وَ يَتَنَاهَوْنَ عَنْ نَوَاهِيهِ. مَا هُوَ وَ اللَّهِ حِفْظَ آيَاتِهِ وَ دَرْسَ حُرُوفِهِ وَ تِلَاوَهَ سُوَرِهِ وَ دَرْسَ أَعْشَارِهِ وَ أَخْمَاسِهِ حَفِظُوا حُرُوفَهُ وَ أَضَاعُوا حُدُودَهُ وَ إِنَّمَا تَدَبُّرُ آيَاتِهِ وَ الْعَمَلُ بِأَحْكَامِهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى (كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ ....) (إرشاد القلوب، ج ١، باب ١٩، ص ٧٨) حضرت صادق (ع) در تفسير آيه: (الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ) فرمود: آيات قرآن را تلاوت مى‌كنند و در آن تفكر مى‌كنند و به احكام آن عمل مى‌كنند و به بشارت‌هاى آن اميدوارند و از تهديدهاى آن مى‌ترسند و از مثال‌ها و قصص [پيشينيان در] آن عبرت مى‌گيرند، و اوامر آن را انجام مى‌دهند و خود را از منهيّاتش بازمى‌دارند. به خدا قسم! قرآن براى اين نيست كه آياتش را حفظ كنند و حروف آن را فراگيرند و سوره‌هاى قرآن يا بخشى از آن را بخوانند و حدود آن را ضايع كنند بلكه براى تدبّر در آيات آن و عمل كردن به احكام آن است چنان كه حق جل شأنه مى‌فرمايد: قرآن مجيد كتابى است عظيم الشأن كه بر تو نازل كرديم تا امت تو در آياتش تدبر و تفكر كنند ....