اخلاق فاضل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٨٣ - درس چهل و دوم محبّت راه نفوذ در دلهاى مردم
- كه در زمان خود، افراد زيادى را براى سبّ اميرالمؤمنين (ع) و ايجاد بغض و عداوت نسبت به ايشان، گماشته بودند، مسأله شخصى نبود، و هدفشان اين نبود كه شخص حضرت امير (ع) گرفتار بغض و كينه مردم شود، بلكه مىخواستند اين ارتباط مودّت و محبت و علاقه نسبت به ذوى القربى را از بين ببرند. و اگر اين ارتباط از بين رفت ديگر ممكن نيست كسى تحت تأثير هدايت اهلبيت: قرار گيرد!
اميرمؤمنان (ع) با خوارج بحثها و گفتگوههاى فراوانى كردند، و افرادى را فرستادند تا با آنان صحبت كنند؛ ولى به خاطر پندارها باورهاى غلط و بغض و عداوتى كه از حضرت در دلشان به وجود آمده بود كارشان به جنگ كشيد و هزاران نفر كشته شدند و در نهايت خود ايشان هم به دست خوارج و ابن ملجم عليهم اللعنه و العذاب به شهادت رسيد.
مودّت براى روحانيت، سرمايه بزرگى است. از اين رو، ما بايد براى انجام هرچه بهترِ وظيفه و رسيدن به هدفهاى روحانى خود، از اين راه به عنوان ابزار كار استفاده كنيم. روحانى و مبلّغ دين خيلى خوب مىتواند از اين راه به اهداف خودش برسد؛ چرا كه مردم اگر مبلّغ و روحانى را از صميم قلب دوست داشته باشند موفقيت اين روحانى در امر تبليغ و بيان معارف الهى بسيار چشمگير خواهد بود.
معناى اجمالى اين فرازِ از سخنان امام مجتبى (ع) كه مىفرمايد:
«الْقَرِيبُ مَنْ قَرَّبَتْهُ الْمَوَدَّهُ وَ إِنْ بَعُدَ نَسَبُهُ»
اين است كه: نزديك به انسان، آن كسى نيست كه با انسان خويشاوند باشد؛ بلكه آن كسى است كه مودت، او را به انسان نزديك كند؛ يعنى بزرگترين عامل براى نزديك شدن، محبت به ديگران يا مودّت ديگران به انسان است.
برخى از تعبيرات عوامانه مردم به قدرى ريشهدار و عميق است كه وقتى انسان در آن فكر مىكند تعجب مىكند. مردم در مثلهاى خودشان مىگويند: با زبان خوش، مار را هم مىتوان از سوراخ بيرون كشيد؛ يعنى مار كه دشمن انسان است و از انسان فرار مىكند، و در رويارويى با انسان حملهور شده و با نيش سمىاش او را از پاى