[١]. سؤال: حضرت رسول (ص) از معاصران خود فصيح‌تر بوده و ديگران چون فصاحت و بلاغتشان به اندازه او نبوده است، از اين جهت نتوانستند مانند كلام او را بياورند يا اين‌كه چون پيامبر (ص) مدت كمى در دنيا زندگى كرد، لذا فرصت پيدا نشد تا با او معارضه نمايند.

پاسخ: دو نظريه فوق مردود است و توسل به عدم فصاحت مخالفان و تنگى وقت موردى ندارد.

الف- نبى اكرم با تمام فصحاى عرب كه در حجاز و نجد و ساير نواحى شبه جزيره عربستان زندگى مى‌كردند تحدّى كرده و آنان را به معارضه با قرآن دعوت فرموده است ممكن است فصحاى زمان حضرت رسول (ص) در تمام موارد نمى‌توانستند با قرآن معارضه كنند و مانند آن را بياورند؛ اما در يك مورد خاص كه مى‌توانستند با آن معارضه كنند. پيامبر با زبان و لغت قومش با آنان سخن مى‌گفت و مخالفان خود را به آوردن يك سوره مانند قرآن دعوت مى‌كرد و مى‌فرمود: اگر يك سوره مانند قرآن بياوريد من از دعوت خود دست برمى دارم، قاعده طبيعى اين است كه با شخص فصيح در همه موارد فصاحت نمى‌توان معارضه كرد ولى در يك مورد به خصوص اين قاعده مستثنا است. ما مى‌گوييم فلان شاعر در قرن چهارم از همه شاعران فصيح‌تر است و كسى مانند آن شعر نسروده است؛ ولى در قرن پنجم شاعر ديگرى به ظهور رسيده كه در يك مورد خاص از آن شاعر بهتر شعر سروده است. مخالفان پيامبر (ص) نيز اگر قدرت داشتند لااقل در يك مورد مى‌توانستند با آن جناب معارضه كنند؛ بنا بر اين معلوم است كه قرآن در تمام موارد معجزه است و كسى را ياراى آوردن مانند آن نيست.

ب- اما در مورد دوم كه مى‌گويند: پيامبر (ص) مدت كمى در دنيا زندگى كرد و مخالفان فرصت نكردند با قرآن معارضه كنند، جواب اين است كه مخالفان مى‌توانستند در زمان‌هاى بعد با قرآن معارضه كنند، قرآن هنوز هم فرياد مى‌زند كه يك سوره مانند من بياوريد، پس هرگاه ثابت شد كه قرآن خرق عادت كرده است اين از دو جهت بيرون نيست: يا قرآن با فصاحت خود فصحاى عرب را از آوردن مانند آن ناتوان ساخته است يا اين‌كه خداوند آنان را از معارضه آن باز داشته است.

در هر دو صورت، صحت نبوت حضرت رسول (ص) و اعجاز قرآن ثابت است؛ زيرا خداوند هيچ دروغگويى را تصديق نمى‌كند و براى مدعيان به باطل خرق عادت نمى‌فرمايد.