توسط اين زبان، چه جنگهايى در عالم به وجود آمده، چه قتلهايى تحقق پيدا كرده، چه نفوسى از بين رفته و چه اعراضى هتك شده! چه بسا همه اينها به خاطر يك جمله و يك كلام بوده است. [١] مسأله زبان، بسيار عجيب است و كنترل آن هم كار دشوارى است، مخصوصاً در جلسات دوستانه‌اى كه انسان تشكيل مى‌دهد اگر بخواهد نسبت به گفتارش مراقبت كرده و خود را محدود كند تا حرفى نزند كه شائبه غيبت، تهمت و اشاعه فحشا در آن باشد يا- به دليل مشكلات فراوانى كه در كشور داريم- موجب تضعيف نظام يا تضييع حقى از حقوق ديگران شود يا موجب بالا بردن افرادى كه صلاحيت ندارند يا پايين آوردن افرادى كه نمى‌بايست به موقعيت آنها لطمه بخورد باشد، آن وقت بايد گفت: ديگر چه حرفى براى انسان مى‌ماند كه با رفيقش صحبت كند؟! اينجا

[١]. عَنْ أَبِى‌عَبْدِاللَّهِ (ع) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): يُعَذِّبُ اللَّهُ اللِّسَانَ بِعَذَابٍ لَا يُعَذِّبُ بِهِ شَيْئاً مِنَ الْجَوَارِحِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ عَذَّبْتَنِى بِعَذَابٍ لَمْ تُعَذِّبْ بِهِ شَيْئاً فَيَقُولُ لَهُ خَرَجَتْ مِنْكَ كَلِمَهٌ فَبَلَغَتْ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبَهَا فَسُفِكَ بِهَا الدَّمُ الْحَرَامُ وَ انْتُهِبَ بِهَا الْمَالُ الْحَرَامُ وَ انْتُهِكَ بِهَا الْفَرْجُ الْحَرَامُ وَ عِزَّتِى وَ جَلَالِى لَأُعَذِّبَنَّكَ بِعَذَابٍ لَا أُعَذِّبُ بِهِ شَيْئاً مِنْ جَوَارِحِكَ. (بحار الأنوار، ج ٦٨، باب ٧٨، ص ٢٧٤) سكونى از امام صادق (ع) روايت مى‌كند كه رسول خدا (ص) فرمود: خداوند زبان را عذابى مى‌كند كه هيچ يك از جوارح انسان را مانند آن عذاب نخواهد كرد، زبان مى‌گويد: بار خدايا! مرا طورى عذاب مى‌كنى كه مانند عذاب ساير اعضا و جوارح نيست. خداوند مى‌فرمايد: از تو سخنى جارى شد و به شرق و غرب عالم رسيد، خون‌هاى حرام به وسيله آن جارى شد و اموال مردم به حرام غارت گرديد و نواميس به حرام مورد تجاوز قرار گرفت، اينك به عزت و جلال خودم سوگند! تو را عذابى مى‌كنم كه هيچ يك از اعضا را مانند آن عذاب نكرده باشم.