عنوان «أكل» در روايت آمده، نمى‌خواهد بگويد: اينها با هم ضديّت دارند بلكه آكل و مأكولند. حسد عنوان خورنده دارد و ايمان عنوان معدوم شونده، به طورى كه بعد از تحقق أكل از مأكول- كه ايمان است- اثرى باقى نخواهد ماند.

اين‌كه از يك‌سو حسد، خورنده ايمان است و از سوى ديگر بيشترين جايگاه را در اهل علم دارد، به ما هشدار مى‌دهد كه بايد سعى كنيم در كنار تحصيل علم هرچه بيشتر از اين رذيله اخلاقى و اين خورنده ايمان دور شويم، به ويژه افرادى كه در مراتب و مدارج علمى بالايى هستند؛ چرا كه اگر اين رذيله اخلاقى را از خود دور نكنند به كارهاى عجيب و غريبى دست مى‌زنند كه مسلّماً مورد نهى و تحريم الهى است.

حسد يكى از خطرات عظيم و مهلكات است. [١] حسد انسان را راحت نمى‌گذارد، همواره سعى مى‌كند از راههاى گوناگون موجبات سقوط و انحطاط رقيبش را فراهم كند.

اهل علمى كه حسد را از خودش دور نكرده باشد، نمى‌تواند موقعيت اجتماعى و علمى ديگران را تحمل كند. بر او گران مى‌آيد كه مثلًا در نظام جمهورى اسلامى افرادى به مقامهاى شامخى رسيده‌اند، در حالى كه واقعيت مسأله چيز ديگرى است و او به خاطر حسد نمى‌تواند واقعيت را ببيند.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته‌

[١]. عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ (ص) قَالَ: لَمَّا هَبَطَ نُوحٌ (ع) مِنَ السَّفِينَهِ أَتَاهُ إِبْلِيسُ فَقَالَ لَهُ: مَا فِى الْأَرْضِ رَجُلٌ أَعْظَمُ مِنَّهً عَلَى مِنْكَ دَعَوْتَ اللَّهَ عَلَى هَؤُلَاءِ الْفُسَّاقِ فَأَرَحْتَنِى مِنْهُمْ أَ لَا أُعَلِّمُكَ خَصْلَتَيْنِ؟ إِيَّاكَ وَ الْحَسَدَ فَهُوَ الَّذِى عَمِلَ بِى مَا عَمِلَ وَ إِيَّاكَ وَ الْحِرْصَ فَهُوَ الَّذِى عَمِلَ بِآدَمَ مَا عَمِل. (الخصال، ج ١، ص ٥٠) چون نوح از كشتى فرود آمد، شيطان نزد او آمد و گفت: در روى زمين كسى كه منّت او بر من بيشتر از تو باشد نيست، از خداوند خواستى كه اين فاسقان را هلاك كند و مرا از آنان راحت كردى. آيا مى‌خواهى دو خصلت را به تو ياد بدهم؟ از حسد كردن بپرهيز كه آن همان چيزى است كه بر سر من آن بلا را آورد (مرا به اين ذلت رسانيد) و از حرص نيز بپرهيز كه آن همان چيزى است كه بر سر آدم آن بلا را آورد.

قال أميرالمومنين (ع): إِيَّاكَ وَ الْحَسَدَ فَإِنَّهُ شَرُّ شِيمَهٍ وَ أَقْبَحُ سَجِيَّهٍ وَ خَلِيقَهُ إِبْلِيس. (تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، ص ٢٩٩) از حسد دورى كن، به درستى كه آن بدترين خصلت و زشت‌ترين خلق و خوى شيطان است.

قَالَ أبى الحسن الثالث (ع): إِيَّاكَ وَ الْحَسَدَ فَإِنَّهُ يَبِينُ فِيكَ وَ لَا يَعْمَلُ فِى عَدُوِّك. (بحار الأنوار، ج ٧٥، باب ٢٨، ص ٣٦٥) از حسد بپرهيز كه اين خوى زشت در تو آشكارا ديده مى‌شود بى‌آن‌كه اثرى در دشمنت بگذارد.