اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ٧٧ - بيان اول- برهان صديقين
بيان اول- [برهان صديقين]
واقعيت هستى كه در ثبوت وى هيچ شك نداريم- هرگز نفى نمىپذيرد و نابودى برنمىدارد- بعبارت ديگر واقعيت هستى- بىهيچ قيد و شرط واقعيت هستى است- و با هيچ قيد و شرطى لا واقعيت نمىشود- و چون جهان گذران و هر جزء- از اجزاء جهان نفى را مىپذيرد- پس عين همان واقعيت نفى ناپذير نيست- .(١) (١)اكنون مىخواهيم برهان معروف به برهان صديقين را- طبق مشرب فلسفى صدرائى توضيح دهيم- اين برهان با ساير براهين- اين تفاوت را دارد كه در اين برهان- چيزى براى اثبات ذات حق واسطه قرار نگرفته است- طبق قاعده در هر برهانى بايد يك چيزى رابط- و حد وسط براى اثبات مطلوب قرار گيرد- .
متكلمان معمولا از طريق حدوث عالم استدلال مىكنند- و حدوث عالم را واسطه براى اثبات وجود خداوند- بعنوان پديد آورنده اشياء قرار ميدهند- ارسطو و ارسطوئين از طريق حركت وارد و- باتكاء به اينكه هر حركتى مستلزم