اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ٧٥ - تطبيق و توضيح
تطبيق و توضيح-
اكنون بايد ديد كدام بيان منطقى يا برهان- اطمينان بخشى است كه بثبوت رساند كه- استقلال هستى اجزاء جهان كه در برابر ديدگان ما هستند- حال محتويات آيينه تمثيل سابق را ندارند- و با پشت گرمى كدام دليل مىتوان- اين احتمال را نفى كرد و گفت استقلال هستىهائى كه- در جهان مشهود هستند نه اصل هستىها- از آن چيزى ديگرى كه ما نمىبينيم نيست- بلكه هر واحد موجود يك استقلال جداگانه دارد- .
در حالى كه اينگونه اشتباهات- حتى در زندگى روزانه بسيار دامنگير مىشود- مگر ما افراد بشر نبوديم كه- هزارها سال با اين گمان بسر مىبرديم كه- در زمينى آرام و بىحركت آرميده و خزيده لانه داريم- و گنبدهاى نيلگون افلاك- با قنديلهاى فروزان خود بدور سرما گردش مىكنند- .
چگونه يكباره بخود آمده و فهميديم كه- بر خلاف انتظار حتى يك لحظه نيز آرام نداشته- و در هر شبانه روز هزارها فرسنگ- در نقاط استوائى زمين معادل چهل هزار كيلو متر- تقريبا راه پيمائى مىكنيم- .
و باين نيز قناعت نكرده و با حركت انتقالى در هر سال- صدها