ابتدا عجيب بنظر مى‌رسد كه نبوت كه- در مرتبه بعد از توحيد است- پايه اثبات توحيد قرار گيرد بنظر مى‌رسد- اين دليل كه در كلمات امير المؤمنين على ع - خطاب به فرزند عزيزش امام حسن ع آمده است- يك دليل اقناعى است نه برهانى- ولى حقيقت اينست كه اين دليل برهانى است نه اقناعى- .

مسئله اينكه نبوت نمى‌تواند- مبنا و پايه توحيد قرار گيرد مطلب درستى است- ولى باين معنى كه بخواهيم وجود خداوند- يا يگانگى خداوند را باستناد سخن نبى اثبات كنيم- ولى اين دو وجود خدا و يگانگى او- در اين جهت يكسان نيستند- هر يك از اين دو ملاك جداگانه دارد- اينكه وجود خداوند را نمى‌شود با استناد- به سخن نبى اثبات كرد به موجب يك ملاك است- و اما اينكه يگانگى خداوند را نمى‌توانيم- باستناد سخنى نبى اثبات كنيم بموجب ملاك ديگر است- .

اثبات وجود خداوند باستناد سخن نبى دور است- زيرا سخن نبى آنگاه براى ما سند و حجت است كه- او را نبى و از جانب خداوند بدانيم- پس قبلا بايد به خداوند ايمان داشته باشيم- تا به سخن پيامبرش مؤمن و مذعن باشيم- بنا بر اين چگونه مى‌توانيم وجود خداوند را- تعبدا و باستناد سخن او بپذيريم- اما اثبات توحيد و يگانگى خدا- باستناد سخن نبى دور نيست- زيرا در اين فرض كه قبلا- بحكم برهان اثبات واجب الوجود شده است- هر چند هنوز وحدت واجب الوجود اثبات نشده است- مانعى نيست كه كسى معتقد شود كه- شخص معينى بموجب آيات و معجزاتى كه دارد- مبعوث از ما وراء الطبيعه است- و نبى است و صادق القول است- و چون او مى‌گويد واجب الوجود يكى است- پس سخن او براى شخص معتقد حجت است- .

ولى چنين اعتقاد بتوحيد- معرفت و شناسائى شمرده نمى‌شود- تقليد و تعبد است- يعنى مبنا و پايه برهان قرار نمى‌گيرد- و طبعا ذهن را به مقصود عبور نمى‌دهد- و از نزديك عارف و شناسا نمى‌نمايد- .

بسيار فرق است ميان كسى كه- خود از روى تحقيق درك مى‌كند كه- مثلا مساحت فلان زمين كه- داراى فلان قدر طول و فلان مقدار عرض است- چه قدر است و محال است كه كمتر يا بيشتر باشد- با كسى كه باستناد بگفته- چنين شخص بان مساحت معتقد مى‌شود- .

بهر حال استناد به سخن نبى- براى اثبات وجود خداوند دور است- و براى اثبات توحيد تقليد و تعبد است- نه معرفت و شناسائى و ادراك-