اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ٥٠ - ٢-هدايت و راهيابى
كسب مىكند و در نوع دوم از غايت- هر چند باعتبارى از نظر دقيق فلسفى- ميان فاعل و غايت انفكاكى نيست- .
اكنون ببينيم از چه راه و بچه دليلى- مىتوانيم ثابت كنيم كه چنين نوع هدايتى- در همه موجودات و يا برخى از آنها در كار است- .
مقدمه مطلبى را بايد از قرآن كريم استفاده كنيم- .
قرآن كريم ظاهرا اول كتابى است كه- ميان نظم داخلى اشياء- و هدايت و راهيابى آنها تفكيك كرده- و آنها را بصورت دو دليل ذكر كرده است- يعنى تلويحا ثابت كرده است كه- راهيابى موجودات تنها معلول نظم- و ساختمان مادى و داخلى آنها نيست- .
در سوره طه آيه ٥٠ از زبان موسى نقل مىكند- قٰالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدىٰ - يعنى پروردگار ما آنست كه- در پيكر هر موجودى آنچه را كه شايسته است نهاده- و سپس او را در راهى كه بايد برود هدايت كرده است- .
در سوره اعلى آيه ٣ و ٤ مىفرمايد- اَلَّذِي خَلَقَ فَسَوّٰى وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدىٰ - آنكه آفريد و سامان داد و آنكه اندازهگيرى نمود- و سپس هدايت و راهنمائى كرد- .
راجع به هدايت جمادات مىفرمايد- وَ أَوْحىٰ فِي كُلِّ سَمٰاءٍ أَمْرَهٰا حم سجده ١٢- و در باره نباتات مىفرمايد- وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ يَسْجُدٰانِ الرحمن ٦- و در باره حيوانات مىفرمايد- وَ أَوْحىٰ رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ نحل ٦٨- در باره انسان مىفرمايد- فَأَلْهَمَهٰا فُجُورَهٰا وَ تَقْوٰاهٰا شمس ٨- و هم مىفرمايد وَ أَوْحَيْنٰا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰاتِ انبياء ٧٣- و در باره خصوص پيامبران مىفرمايد- وَ مٰا كٰانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللّٰهُ- إِلاّٰ وَحْياً أَوْ مِنْ وَرٰاءِ حِجٰابٍ شورى ١٥-