از جمله آثار و علائمى كه- در خلقت موجودات مشاهده مى‌شود- و دليل بر دخالت نوعى قصد و عمد- و تدبير است راه‌يابى اشياء است- هر موجودى علاوه بر ارگانيزم و سازمان منظم داخلى- از يك نيروى مرموز برخودار است- كه بموجب آن نيرو راه خود را بسوى آينده مى‌شناسد- به عبارت ديگر اشياء و موجودات- در عين اينكه به حسب ساختمان مادى و جسمانى- كور و نابينا مى‌باشند- يك نوع بينش مرموزى آنها را رهبرى مى‌كند- اين بينش مرموز را در ماوراء- ساختمان جسمانى اشياء بايد جستجو كرد- اما اينكه ماهيت اين بينش مرموز چيست- و چگونه مى‌تواند باشد- آيا در درون اشياء نهفته است- و يا صد در صد بيرونى است- و يا از قبيل كشش يك نيروى قويتر است- موجودات را بسوى كمال به اصطلاح فلاسفه- از قبيل تحريك و تاثير معشوق است در عاشق- بحث دامنه‌دارى است- و به هر حال دليل و مؤيد وجود قدرت مدبرى است كه- بر موجودات سيطره دارد و آنها را تدبير مى‌نمايد- .

اين دليل غير از دليل نظم است- دليل نظم مربوط است به تشكيلات- و سازمان مادى و جسمانى- و به عبارت ديگر ارگانيزم اشياء- يك دستگاه صنعتى از قبيل اتومبيل- يا ساعت يا كارخانه پارچه‌بافى داراى سازمان است- داراى اجزاء و اعضاء و تشكل است- هر جزء از اجزاء آن شهادت مى‌دهد كه- براى كارى ساخته شده- و قصد و عمدى در ساختمان آن بكار رفته است- اما اتومبيل يا ساعت يا كارخانه پارچه‌بافى- و هر واحد صنعتى ديگر- از نيروى خاص راه‌يابى بهره‌مند نيست- يك رابطه مرموز ميان او و هدف دستگاه وجود ندارد- كه بطور خودكار او را در جهت هدف خود هدايت كند- بر خلاف واحدهاى طبيعى كه چنين است- اينجا مطلب نيازمند به توضيحى است- راه‌يابى اشياء بر دو نوع است- يكنوع آن لازمه جبرى سازمان داخلى است- يعنى ممكن است سازمان و تشكيلات داخلى يكدستگاه- آن چنان منظم باشد كه بطور خودكار راهى را- كه بايد برود و كارى كه بايد بكند انجام دهد- يكدستگاه ساعت آن چنان دقيق ساخته مى‌شود كه- كار خود را بدون يك ذره تخلف انجام مى‌دهد- يك سفينه فضائى آن چنان دقيق و منظم ساخته مى‌شود كه- مسير خود را بدون انحراف طى مى‌كند- و كارهائى كه بايد انجام دهد- از قبيل عكس بردارى و مخابره دقيقا انجام مى‌دهد- .

صنعت امروز بدين سو پيش ميرود كه- ماشين جاى هوش انسان را مى‌گيرد-