پاسخ به پرسشهاى مذهبى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٧ - ٤- چرا خدا را عبادت كنيم؟ فلسفه نماز و روزه و حج چيست؟

اسرار اجتماعى نماز

نماز در اوقات معيّن نمودارى از وحدت و يگانگى ملّت بزرگ اسلام است؛ زيرا همه مسلمان‌ها در وقت‌هاى مخصوصى رو به قبله ايستاده و با آداب خاصّى خداوند جهان را مى‌پرستند، اين خود نمونه بزرگى از اتّحاد و يگانگى ملّتى است كه اسلام همه را به وسيله آن عبادت متّحد و متشكّل نموده است.

هرگاه اين نمازها به صورت جماعت برگزار گردد، روح وحدت و اتّحاد و مساوات و برابرى، از صف‌هاى منظّم و فشرده نمازگزاران نمايان خواهد بود و اهمّيّت اين اتّحاد و يگانگى معنوى نيازى به توضيح ندارد.

گرچه اسرار و فوايد اجتماعى و تربيتى نماز منحصر به اينها نيست، ولى همين قدر روشنگر عظمت و اسرار خطير اين فريضه الهى مى‌باشد.

گوشه‌اى از اسرار روزه‌

يكى از عبادت‌هاى اسلامى روزه است، يكى از آثار تربيتى روزه اين است كه به «حكومت عادت و شهوت» بر انسان پايان مى‌دهد و انسان را از بردگى تمنّيات نفسانى رها مى‌سازد.

خطرناكترين و بدترين حكومت‌ها، حكومت عادت بد و بندگى نفس است؛ چه بسا يك اعتياد كوچك-/ مانند اعتياد به سيگار-/ به عزّت نفس انسانى لطمه جبران‌ناپذير وارد مى‌سازد تا چه رسد به اعتيادهاى ديگر!

انسان آزاد كسى است كه هيچ نوع عادت نامطلوبى بر او حكومت نكند و با اراده آهنين خود حكومت هر نوع عادتى را سركوب سازد و يك چنين آزادگى و كمال روحى به مقاومت و پايدارى نيازمند است كه روزه پديد آورنده آن است.

گذشته از اين، روزه زنده كننده عواطف انسانى است. افراد ثروتمند و