پاسخ به پرسشهاى مذهبى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٩ - ١- چگونه حضرت على عليه السلام در حال نماز توجّه به سائل داشت؟

روابط آنها را حفظ نمود؛ گاهى تمام آيات يك سوره به صورت آياتى است كه مضامين آنها بسان حلقه زنجير به هم پيوسته وارد شده‌اند و گاهى ابداً به هم مربوط نيستند.

با توجّه به اين مطلب، مشكل بزرگى كه گاهى براى انسان پيش مى‌آيد، حل مى‌شود و آن اين كه بسيارى از آيات، در ميان سوره‌اى، كوچكترين تناسبى با قبل و بعد خود ندارد [١] گرچه بعضى از مفسّران زياد كوشش مى‌كنند كه تناسبى براى آنها در نظر بگيرند و ارتباط آنها را درست نمايند، ولى شايد اين كار يك زحمت بيهوده باشد؛ زيرا تمام آيات يك سوره-/ به فرض آن كه همه آنها در مدينه و يا مكّه نازل شده باشد-/ يكجا نازل نشده-/ بلكه به مناسبات و مقتضياتى نازل گرديده و هرچند آيه، برى خود شأن نزول جداگانه‌اى دارد، روى اين حساب هيچ دليلى ندارد كه تمام آيات يك سوره با هم مرتبط و مطالب آن به صورت حلقه زنجيرى جلوه كند.

در اينجا ممكن است كسى بگويد: آنچه تا اينجا گفته شد راجع به روابط سوره‌ها با يكديگر و آيات با همديگر بود، ولى آيه مورد سؤال خصوصيّتى دارد كه با بيان گذشته حل نمى‌شود و آن اين كه:

بيان مزبور اثبات كرد كه لازم نيست آيات يك سوره كاملًا با هم مربوط باشند، ولى هرگز نمى‌تواند جمله‌هاى يك آيه با هم مربوط نباشند و صدر و ذيل آيه‌اى مطلبى را و وسط آيه مطالب ديگرى را تعقيب كند.

اتّفاقاً آيه مورد بحث از اين قبيل است، اگر جمله‌ «اًلْيَوْم اكْمَلْتُ لَكُمْ» درباره ولايت على عليه السلام نازل شده باشد، ربط آن با آغاز و پايان آيه كه در مقام بيان احكام گوشت‌هاى حلال و حرام است بطور واضح قطع مى‌شود، از اين نظر توضيح گذشته براى رفع اين اشكال كافى به نظر نمى‌رسد.

[١]. به عنوان نمونه به سوره بقره، آيه‌هاى ٢٣٨ و ٢٣٩ مراجعه فرماييد؛ اين دو آيه پيرامون نماز گفتگومى‌كند، در صورتى كه آيات ما قبل و ما بعد آن مربوط به وظايف و احكام زن است.