پاسخ به پرسشهاى مذهبى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٦٤ - ٢٥- نويسندگان «كتب اربعه» چه كسانى بودند؟

مرور زمان از ميان رفته است.

٢- شيخ صدوق (٣٠٦- ٣٨١)

دوّمين شخصيّتى كه پس از كلينى دست به جمع‌آورى احاديث اهل بيت پيامبر زد استاد حديث و شيخ شيعه، مرحوم «محمّدبن بابويه» معروف به صدوق است.

صدوق در سال ٣٠٦ ديده به جهان گشود و در سال ٣٨١ چشم از اين جهان بسته و آثار گرانبها و تأليفات ارزنده‌اى از خود به يادگار گذارده است. كتاب «من لا يحضره الفقيه» وى دوّمين كتاب از كتابهاى چهارگانه است كه بسان كافى، مرجع فقهاى شيعه و مصدر احاديث مى‌باشد؛ هنگامى كه شيخ صدوق براى اخذ حديث و نشر علوم و معارف به سرزمين بلخ مسافرت كرده بود، يكى از شخصيّتهاى بزرگ شيعه آن‌جا معروف به «شريف ابو عبداللّه نعمت» از وى درخواست نمود كه كتابى در فقه شيعه به منوال كتاب «من لا يحضره الطبيب»، نگارش ابوبكر رازى طبيب معروف عصر خود، بنويسد و نام آن را «من لا يحضره الفقيه» بگذارد و هدف از تأليف اين كتاب چنان‌كه از نام آن برمى‌آيد، اين بود كه در اين كتاب روايات و احاديث اسلامى كه مربوط به احكام و فروع است و مورد اعتماد خود شيخ صدوق مى‌باشد گرد آيد و كسانى كه دسترسى به خود صدوق و يا ساير دانشمندان ندارند، به آن كتاب عمل نمايند [١] اين كتاب حاوى ٥٩٦٣ حديث است و دوّمين مدرك و سند حديثى براى علما و فقها و دانشمندان مى‌باشد.

٣- شيخ طوسى (٣٨٥- ٤٦٠)

بزرگ دانشمند و پايه گذار دانشگاه ديرينه شيعه در نجف، مرحوم محمّدبن حسن طوسى كه در سال ٣٨٥ در طوس ديده به جهان گشود و براى تكميل‌

[١]. مقدمه من لا يحضر، صفحه ١.