پاسخ به پرسشهاى مذهبى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣١ - ١٨- جزيه براى چيست؟

عنوان جريمه و فشار نداشت؛ بلكه هدف صرف آن در تأمين آسايش آنان بوده است.

اينك نمونه‌هايى را يادآور مى‌شويم:

١-/ هنگامى كه «عُبادَة بنِ صامِتْ» فرمانروايان مصر و ساير قبطيان را به دين اسلام دعوت مى‌كرد، به آنان چنين گفت: اختيار با شماست، خواستيد آيين اسلام را با كمال آزادى اختيار كند و اگر نمى‌خواهيد مسلمان شويد، مى‌توانيد جزيه بدهيد و تحت فرمان حكومت اسلامى باشيد و تا ما باشيم و شما باشيد، همه ساله رفتارى با شما خواهيم نمود كه طرفين از هم خشنود باشيم؛ ما با شما هم پيمان مى‌شويم، جان و دارايى شما را حفاظت مى‌كنيم و هركس به اموال شما تجاوز كند با او مى‌جنگيم!

٢-/ پس از آن‌كه مسلمانان در نبرد با روميان فاتح شدند و قسمت‌هاى زيادى از «شامات» به دست آنان افتاد، مردم «حِمص» حاضر شدند جزيه بپردازند؛ سپس مسلمانان به عللى صلاح ديدند پيمانى كه بين خود و مردم مسيحى «حِمص» بسته بودند با رضايت طريفين ملغى سازند؛ از اين لحاظ سردار بزرگ مسلمانان در يك مجمع عمومى به مردم «حِمص» چنين خطاب كرد: آنچه به ما داده‌ايد از ما پس بگيريد و ما را از هم پيمانى خود آزاد سازيد. مردم «حمص» در پاسخ گفتند: هرگز ما از شما جدا نمى‌شويم، دادگسترى و پرهيزكارى شما به مراتب بهتر از رفتار روميان است، ما حاضريم-/ اگر شما بپذيريد-/ همراه نيروهاى اسلامى با ارتش روميان بجنگيم!

٣-/ مقدار جزيه‌هايى را كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله براى نصاراى «نجران» معيّن نموده، دست مطلب ما را روشن مى‌سازد؛ زيرا قرار شد كه مردم آن‌جا سالى سه هزار «حُلّه» كه بهاى هر حله چهل درهم بود، بطور تدريج در دو وقت بدهند؛ دو هزار آن را در ماه صفر و هزار ديگر را در ماه رجب و همچنين رسول اكرم صلى الله عليه و آله با اهل «اذرح» صلح نموده كه سالى صد دينار بدهند.