پاسخ به پرسشهاى مذهبى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦١٧ - ١١- آيا در كرات ديگر تمدّن و ساكنانى وجود دارد؟

زنده و يا زنده عاقل بسان انسان بى بهره باشند.

هر چند به عقيده دانشمندان نجومى، احتمال وجود حيات در ديگر سيّارات محدود منظومه شمسى بسيار ضعيف است، زيرا عطارد و زهره بسيار سوزان و خفه‌كننده و مريخ سرد و مشترى و زحل در «امونيك» و «متان» غوطه‌ورند.

ولى اين نوع داوريها درباره كرات منظومه شمسى نيز چندان منطقى نيست؛ زيرا اگر ما خود را در يكى از اين سيّارات قرار دهيم، درباره زمين چه مى‌گوييم؟ لابد يك منجّم مريخى مى‌گويد: زمين ما از گاز كشنده اكسيژن احاطه شده است و او كه نمى‌تواند بفهمد چگونه ساختمان بدن ما با اين اكسيژن سازگارى دارد، امكان حيات را در زمين غير قابل تصوّر فكر مى‌كند!

اگر ماهواره‌هايى هم از مريخ به سوى زمين فرستاده شود مانند ماهواره‌هاى زمين كه در فاصله سيصد كيلومترى زمين عكس‌بردارى كنند، باز هيچ گونه آثار حيات در عكسها نمايان نخواهد بود!

از اين نظر هيچ بعيد نيست كه داوريهاى بعضى از دانشمندان درباره مساعد نبودن شرايط سيّارات منظومه ما براى حيات، بسان داورى منجّم مريخى باشد كه از دور، زمين را براى حيات مساعد نمى‌بيند؛ زيرا ما از خصوصيّات شرايط حيات و خصوصيّات ساختمان موجودات زنده آن‌جا-/ البتّه به فرض وجود- اطلاع نداريم كه آيا مى‌توانند با آن شرايط در آن‌جا زندگى كنند يا نه.

در هر حال، بسيارى از دانشمندان مانند «ساگان» دانشمند آمريكايى و «شكلووسكى» عضو برجسته فرهنگستان شوروى و همچنين «والتر موسيوان» در كتاب «ما در جهان تنها نيستيم» مسلّم مى‌دانند كه در خارج كره زمين هم تمدّنى وجود دارد، حتى تمدّنهاى عالى‌تر از تمدّن زمين؛ اين دانشمندان اظهار مى‌دارند كه هيچ دليل ندارد ما معتقد باشيم كه تنها كوكب مسكون ما، وضع خاص و انحصارى داشته باشد؛ بلكه به احتمال قوى، هزاران منظومه شمسى‌