پاسخ به پرسشهاى مذهبى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٩ - ١- آيا ما حق داريم از فلسفه احكام سؤال كنيم؟

الْعَدَاوَةَ وَ الْبَغْضَا فِى الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلَوةِ فَهَلْ انْتُمْ مُنْتَهُونَ؛ شيطان مى‌خواهد به وسيله شراب و قمار، در ميان شما عداوت و كينه ايجاد كند و شما را از ياد خدا و از نماز باز دارد. آيا (با اين همه زيان و فساد و با اين نهى اكيد) خوددارى خواهيد كرد؟!» [١] در مورد خوددارى از نگاه به زنان بيگانه مى‌گويد: «ذلِكَ ازْكى لَهُمْ؛ اين براى آنان پاكيزه‌تر است». [٢] در مورد عدم ورود مشركان به مسجد الحرام مى‌گويد: «يَا ايُّهَا الّذِينَ آمَنُوا انَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعدَ عامِهِمِ هَذَا؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! مشركان ناپاكند؛ پس نبايد بعد از امسال، نزديك مسجد الحرام شوند!» [٣] در مورد «فى‌ء» (قسمتى از اموال بيت المال) و علّت اختصاص آن به بيت المال و صرف آن در مصارف مورد نياز عمومى، مى‌فرمايد: «كَىْ لَايَكُونَ دُولَة بَيْنَ الاغْنِياءِ مِنْكُمْ؛ تا (اين اموال عظيم) در ميان ثروتمندان شما دست به دست نگردد.» [٤] و موارد زياد ديگرى كه ذكر آنها به طول مى‌انجامد.

در احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّه هدى عليهم السلام نيز موارد بسيار زيادى ديده مى‌شود كه پيشوايان اسلام بدواً يا پس از پرسش مردم، به ذكر اسرار و فلسفه احكام پرداخته‌اند و كتاب معروف علل الشّرايع تأليف محدّث بزرگوار مرحوم شيخ صدوق-/ همان طورى كه از نامش پيداست-/ مجموعه‌اى از اين گونه اخبار و مانند آن مى‌باشد.

بنابر اين، هنگامى كه مى‌بينيم قرآن مجيد و پيشوايان اسلام در موارد زيادى به‌

[١]. سوره مائده، آيه ٩١.

[٢]. سوره نور، آيه ٣٠.

[٣]. سوره توبه، آيه ٢٨.

[٤]. سوره حشر، آيه ٧.