ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣ - تفسير

و برخى گفته اند: جلوگيرى كردن آنان است، و ممكن است هر دو احتمال منظور باشد.

و بعضى گفته‌اند: منظور جلوگيرى از نماز و فرمانبردارى خدا است در آنها.

(أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلَّا خائِفِينَ ...)- آنها وارد آن مساجد نميشوند مگر با بيم و هراس.

در معناى اين جمله ميان مفسرين اختلاف است.

ابن عباس ميگويد: هيچ نصرانى وارد بيت المقدس نميشود مگر اينكه مضروب واقع شده و بالاترين مراتب كيفر را خواهد ديد، و امروز هم وضع چنين است.

و كسى كه معتقد است منظور از(مَساجِدَ اللَّهِ) مسجد الحرام است ميگويد:

هنگامى كه اين آيه نازل شد پيامبر اكرم دستور داد كه منادى اعلام كند: بعد از اين سال هيچ مشركى نميتواند حجّ كند و هيچ عريانى طواف بيت نمايد و از آن پس ديگر وارد مسجد الحرام نميشدند.

جبائى ميگويد: خداوند بيان كرد كه مشركين نميتوانند وارد مسجد الحرام و ديگر مساجد شوند و چنانچه داخل شدند بر مسلمين لازم است آنها را بيرون كنند مگر اينكه بعنوان محاكمه نزد برخى از قضات وارد شود و در اين صورت نيز بيم دارد كه پس از تمام شدن محاكمه مسلمانها او را بيرون كنند و نميتواند آن نحوى كه يك فرد مسلمان با آرامش خاطر در مسجد توقف ميكند او نيز توقف كند، شيخ ابو جعفر طوسى قدس سره فرموده اين معنا- گفتار جبائى- با مرام اماميه نزديكتر و مناسبتر است.

و ممكن است باين آيه شريفه استدلال شود بر اينكه در هيچ حالى جايز نيست كفّار را اجازه ورود بمساجد دهند و امّا نسبت بخصوص مسجد الحرام و اينكه مشركين ممنوع از ورود در آن هستند و در هيچ حالى- خواه براى محاكمه باشد و خواه براى امر ديگر- اجازه ورود بآنها داده نميشود دليل بر آن آيه شريفه:(ما كانَ لِلْمُشْرِكِينَ‌)